තේවිජ්ජ සූත්‍රය

සුත්‍රාන්තපිටකයෙහි

දික් සඟිය

සීලස්කන්ධවර්ගය

_________________

ඒ භාග්‍යවත් අර්හත් සම්‍යග්සම්බුද්ධයන් වහන්සේට නමස්කාර වේවා.

_______

13.

තේවිජ්ජ සුත්‍රය

1.         විසින් මෙසේ අසන ලදි: එක් සමයෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ භික්ෂුන් පන්සියයක් පමණ වූ මහත් මහණ මුළුවක් හා කොසොල් රටැ සැරි සරන සේක්, කොසොල් රටැ මනසාකට නම් බමුණුගම යම් තැනෙක ද, එහි වැඩි සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ මනසාකටයට උතුරුදිගැ අචිරවතී නදිය තෙරැ අඹවෙනෙහි වසන සේක.

2.         එ සමයෙහි චඞ්කිබ්‍රාහ්මණ ය, තාරුක්ඛබ්‍රාහ්මණ ය, පොක්ඛරසාති බ්‍රාහ්මණය, ජාණුස්සෝණි බ්‍රාහ්මණය, යන මොහු ද අන්‍යවූත් ඒ ඒ පෙදෙස් හි ප්‍රකට වූ බමුණු මහසල්හු දැ යි අභිඥාත අභිඥාත වූ බොහෝ මහාසාරවංශික බ්‍රාහ්මණ කෙනෙක් මනසාකටයෙහි වෙසෙත්.

3.         එ කල්හී ජඞ්ඝාවිහරණයෙහි ඔබ මොබ සක්මන් කරන ඔබ මොබ හැසිරෙන වාසෙට්ඨ - භාරද්වාජ යන දෙදෙනා අතරැ මඟ නො මඟ ඇරැබැ කථාවෙක් උපන. එ කලැ වාසෙට්ඨ මාණව තෙම “මේ යම් මඟෙක් පොක්ඛරසාති බමුණාණන් විසින් කියන ලද ද, මෙය ම සෘජු මඟ ය. මෙය ම ඉඳුරා මඟ ය. මෙය ම නෛර්‍යාණික වනුයේ එය පිළිපදනාහු ගේ බ්‍රහ්මසහභාවය පිණිස යේ” යැ යි මෙසේ කියයි.

4.         ‘මේ යම් මඟෙක් තාරුක්ඛ බමුණාණන් විසින් කියන ලද ද, මෙය ම සෘජු මඟ ය. මෙය ම ඉඳුරා මඟ ය. මෙය ම නෛර්‍යාණික වනුයේ එය පිළිපදනාහුගේ බ්‍රහ්මසහභාවය පිණිස යේ ’ යැ යි මෙසේ භාරද්වාජ මාණව කියයි. වාසෙට්ඨ මාණව තෙම භාරද්වාජමාණවයාට හඟවනුවට (තමා බස පිළිගන්වනුවට) නො ම හැකි වී ය. භාරද්වාජ මාණව ද වාසෙට්ඨ මාණවයාට හඟවනුවට (තම බස පිළිගන්වනුවට) නො ම හැකි වී ය.

5.         එකල්හි වාසෙට්ඨ මාණව තෙම භාරද්වාජමාණවයා බණවා, ‘භාරද්වාජය, සැහැපුත් වූ, සැහැකුලයෙන් නික් මැ පැවිදි වූ, මේ මහණ ගොයුම්හු මනසාකටයට නොදුරු නොළං තන්හි මනසාටකයට උතුරුදිගැ අචිරවතීනදිය තෙරැ අඹවෙනෙහි වැඩ වෙසෙති. ඒ පින්වත් ගොයුමන් පිළිබඳ වැ ‘ඒ භවත්හු රහත්හ, සම්මාසම්බුදු හ, විද්‍යාචරණසම්පන්න හ, සුගත හ, ලෝකවිත් හ, නිරුත්තර පුරුෂදම්‍යසාරථී හ, දෙව්මිනිස්නට ශාස්තෘ හ, බුද්ධ හ, භාග්‍යවත්හ’ යි මෙසේ කලණ කිත් හඬෙක් වෙසෙසින් උස් ව නැංඟේ වෙයි. භවත් භාරද්වාජය, යමු. ඒ මහණ ගොයුමන් කරා එළැඹෙන්නමු. එළැඹ මේ කරුණ ඒ මහණ ගොයුමන් විචාරන්නමු. අපට යම්සේ මහණ ගොයුම්හු එය විසඳන්නාහු ද, එසේ එය දරන්නමු”යි කී ය. ‘එසේ ය, භවතැ’ යි කියා ම භාරද්වාජමාණව තෙම වාසෙට්ඨ මණවයාට පිළිවදන් දුන.

6.         ඉක්බිත්තෙන් වාසෙට්ඨ - භාරද්වාජ යන මාණවයෝ දෙදෙන භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත ගියහ. ගොස් ඔබ හා සතුටු වූහ. සතුටට කරුණු වූ, සිතැ රැඳවිය යුතු වූ කථා නිමවා, පසෙක හිඳ ගත්හ. පසෙක හිඳ ගත්තා වූ ම වාසෙට්ඨ මාණව තෙම “භවත් ගෞතමයෙනි, ජඞ්ගා විහරණයෙහි ඔබ මොබ හැසිරෙන අප අතරැ මඟ - නො මඟ ඇරැබැ කථාවෙක් උපන. “පොක්ඛරසාති බමුණන් විසින් යම් මඟෙක් කියන ලද ද, එය පිළිපදනාහට බඹහු හා එක් වීමට ‘මෙය ම නෛර්‍යාණික සෘජු මාවත ය. මෙය ම ඉඳුරා ම මඟ යැ’ යි  මම මෙසේ කියමි. භාරද්වාජ මාණව තෙම “තාරුක්ඛ බමුණන් විසින් යම් මඟෙක් කියන ලද ද , එය පිළිපදනාහට බඹහු හා එක් වීමට ‘මෙය ම නෛර්‍යාණික සෘජු මාවත ය, මෙය ම ඉඳුරා මඟ යැ’ යි කියයි. භවද්ගෞතමයිනි, මෙහි අපගේ විග්‍රහයෙක් ඇත් ම ය. විවාදයෙක් ඇත්ම ය. නානාවාදයෙක් ඇත්ම ය.”

7.         [එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක:] “මෙසේ වාසෙට්ඨය, ‘පොක්ඛරසාති බමුණුහු විසින් යම් මඟෙක් කියන ලද නම්, එය පිළිපදනාහට බඹහු හා එක් වීමට මෙය ම නෛර්‍යාණික සෘජු මාවත ය, මෙය ඉදුරා මඟය’ යි තෝ කියෙහි ය. තාරුක්ඛ බමුණහු විසින් යම් මඟෙක් කියන ලද නම්, එය පිළිපදනාහට බඹහු හා එක් වීමට මෙය ම නෛර්‍යාණික සෘජු මාවත ය. මෙය ම ඉඳුරා මඟ යැ”යි භාරද්වාජමාණව කියයි. මෙසේ කලැ කවර කරුණෙකැ තොපගේ විග්‍රහයෙක් වේද? කවර කරුණෙකැ තොපගේ විවාදයෙක් වේ ද? කවර කරුණෙකැ තොපගේ නානා වාදයෙක් වේද ?”

8.         [වාසෙට්ඨ:] “භවද්ගෞතමයෙනි, අපගේ විග්‍රහය, නානාවාදය, මඟ නොමඟ දෙක්හි ය. අධවර්යුබ්‍රාහ්මණයන්  ද, තෛතිරීය බ්‍රාහ්මණයන් ද ඡන්දෝගබ්‍රහ්ණයන් ද, බහ්වෘවබ්‍රාහ්මණයන් ද, නානාමාර්ග පණවතත් ඒ සියල්ලෝ නෛර්‍යාණික හ. ඒ සියල්ලො පිළිපදනහුට බඹහු හා එක්වනු පිණිස යෙත්, භවද්ගෞතමයෙනි, යම්සේ ගමකට හෝ නියම්ගමකට හෝ නොදුරෙහි නානා විධ මර්ගයෝ බොහෝ වෙත් ද, එතෙකුදු වුවත් ඒ සියල්ලෝ ගමට ම බස්නාහු ද, භවද්ගෞතමයෙනි, එ පරිද්දෙන් ම අධවර්යුබ්‍රහාණයන් ද, තෛත්තිරීය බ්‍රාහ්මණයන් ද, ඡන්දෝගබ්‍රාහ්මණයන් ද, බහවෘවබ්‍රාහ්මණයන් ද, නානා මාර්ග පණවත් නුමුදු වැලි ඒ සියල්ලෝ නෛර්‍යාණික හ. ඒ සියල්ලො පිළිපදනුවහට බඹහු හා එක්වනු පිණිස යෙත්.

9.         [භාග්‍යතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, ඔහු හැම බ්‍රහම්සභාවය පිණිස යෙති යි කීයෙහි ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “භවද් ගෞතමයිනි, ඔහු හැම බ්‍රහ්මසහභාවය පිණිස යෙති යි කියමි”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, ඔහු හැම බ්‍රහ්මසහභාවය පිණිය යෙති යි කීයෙහි ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “භවද් ගෞතමයිනි, ඔහු හැම බ්‍රහ්මසහභාවය පිණිස යෙති යි කියමි”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, ඔහු හැම බ්‍රහ්මසහභාවය පිණිය යෙති යි කීයෙහි ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “භවද් ගෞතමයිනි, ඔහු හැම බ්‍රහ්මසහභාවය පිණිස යෙති යි කියමි”

10.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, යමක්හු විසින් බ්‍රහ්මයා සියැසින් දක්නා ලද්දේ නම් එබඳු එක් බමුනෙක් නමුත් තෙවිදු බමුණන් අතුරෙහි ඇද්ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “භවද් ගෞතමයෙනි, මෙබන්දෙක් නොමැත.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, යමක්හු විසින් බ්‍රහ්මයා සියැසින් දක්නා ලද නම්, එසේ වූ කිසි එක් ඇදුරෙකුත් තෙවිදු බමුණන් අතුරෙහි ඇද්ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “භවද් ගෞතමයෙනි, මෙබන්දෙක් නැති ම ය.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, තෙවිදු බමුණන්ගේ එක් ආචාර්‍යප්‍රාචාර්‍යයකුත් සියැසින් බඹහු දුටුවා ඇද්ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “භවද් ගෞතමයෙනි, මෙබන්දෙක් නැති ම ය.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, තෙවිදු බමුණන්ගේ සත්වන ඇදුරුමහ යුගය තෙක් වූ කිසිවෙකුත් සියැසින් බඹහු දුටුවා ඇද්ද?”

[වසොට්ඨ:] ‘මෙවැන්නෙක් නොමැති භවද් ගෞතමයිනි”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “කිමෙක් ද? වාසෙට්ඨය, තෙවිදු බමුණන්ගේ පුර්වපුරුෂ වූ මන්ත්‍රකාරක වූ මන්ත්‍රප්‍රවර්තක වූ අට්ටක වාමක වාමදේව වෙස්සාමිත්ත යමතග්ගි අඞ්ගිරස භාරද්වාජ වාසෙට්ඨ කස්සප භගු යන යම් සෘෂි කෙනෙක් වූහු ද, මේ කලැ තෙවිදු බමුණෝ ඒ යම් සෘෂි කෙනෙකුන් විසින් ගයන ලද කියන ලද රැස් කොට තබන ලද මේ පැරැණි මන්ත්‍රපද ඔවුන් අනුව ගත් නම්, ඔවුන් අනුව කියවත් නම්, ඔවුන් හදාළා අනුව හදාරත් නම්, කියැවූවා අනුව කියවත් නම්,  ‘යම් තැකෙ හෝ යම් දෙසෙක හෝ යම් පෙදෙසක හෝ බ්‍රහ්මයා ඇතැයි අපි මොහු දනිමු, අපි මොහු දකිමු’ යි මෙසේ ඒ සෘෂීහු වත් කීවාහු ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “මෙබන්දෙක් නොමැත භවද් ගෞතමයිනි”

11.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, මෙසේ යමක්හු විසින් බඹා සියැසින් දක්නා ලද නම්, තෙවිදු බමුණන් අතුරෙහි එබඳු එක් බමුණෙක් ද නැත් ල. යමකු විසින් බඹා සියැසින් දක්නා ලද නම්, ඒසේ වූ කිසි එක් ඇදුරෙක් ද නැත් ල. යමකු විසින් බඹා සියැසින් දක්නා ලද නම් එසේ වූ කිසි එක් ආචාර්‍යයෙක් ප්‍රචාර්‍යයෙක් ද නැත්ල යමකු විසින් සියැසින් බඹා දක්නා ලද නම් තෙවිදු බමුණන්ගේ සත්වන ඇදුරුමහ යුගය තෙක් දු එබඳු කිසිවෙක් නැත් ල. තෙවිදු බමුණන්ගේ පුර්වපුරුෂ වූ මන්ත්‍රකාරක වූ මන්ත්‍රප්‍රවර්තක වූ අට්ඨක වාමක මාවදේව වෙස්සාමිත්ත අඞ්ගිරස භාරද්වාජ වාසෙට්ඨ කස්සප භගු යන යම් සෘෂි කෙනෙක් වූහු ද, මෙ කලැ තෙවිදු බමුණෝ යම් ඒ සෘෂි කෙනෙකුන් විසින් ගයන ලද, කියන ලද, රැස් කොට තබන ලද, මේ මන්ත්‍රපද ඔවුන් අනුව ගයත් නම්, ඔවුන් අනුව කියත් නම්, ඔවුන් හදාළා අනුව හදාරත් නම්, ඔවුන් කියැවූවා අනුව කියවත් නම්,  ඔව්හු ද බඹහු ඉඳුනා තැනක් හෝ දෙසක් හෝ පෙදෙසක් හෝ අපි දනිමු යි, අපි දකිමු යි, මෙසේ නො කීවො ල. පුදුමයෙකි, එසේ වූ ඒ තෙවිදු බමුණෝ “ යමකු අපි නොදන්මෝ නම්, යමකු අපි නොදක්මෝ නම්, ඔහු හා එක් වනුවට මඟ දෙසමු. (ඒ බඹහු හා එක් වනු පිණිස) එය පිළිපදිනුවාහට මෙය ම ඉදිමග ය, මෙය ම ඉඳුරා මඟ ය, මේ නෛර්‍යාණික මඟ ම බඹහු හා එක් වීම පිණිස යේ යැ‘යි මෙසේ කියත්.

12.       වාසේට්ඨය, ඒ කිමැයි සිතයි ද, මෙසේ ඇති කලැ තෙවිදු බමුණන්ගේ වචනය ප්‍රතිහරණ රහිතයක්(ප්‍රතිපක්ෂ කථා බැහර නො කරන්නක්, විරුද්ධ කථාවන්ට දිය හැකි උත්තර නැතියක්) කරන ලද්දේ නො වේ ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “භවද් ගෞතමයිනි, මෙසේ ඇති කලැ තෙවිදු බමුණන්ගේ වචන ප්‍රතිහරණ රහිත (ප්‍රතිවිරුද්ධයනට දිය හැකි උත්තර නැත්තේ) ම වෙයි.

13.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] මැනැව වාසෙට්ඨය, ඒ තෙවිදු බමුණෝ වාසෙට්ඨය, තුමූ යමකු නො දනිත් නම්, යමකු නො දකිත් නම්, ඔහු හා එක් වනු පිණිස ‘ මෙ ම මඟ ය, මේ ම ඉඳුරා මඟ ය, එය පිළිපදිනුවාහට මේ නෛර්‍යාණික මඟ ම බඹහු හා එක් වනුවට යේ ’ යි මඟක් දෙසන්නාහ යන මේ කාරණය නැත්තේ ය. (මේ නො කරුණෙකි, නො වියැ හැක්කෙකි.) (පසු පසු වැ සිටියහු පලමු පලමු සිටියහු අත ගැන්මෙන්) උනුන් එකට බැඳුනු අන්ධ වේණිය (අඳුන් වැල)  යම්සේ ද, එහි යම්සේ පලමු ව යන්නේත් නොදක්නේ ද, මැද යන්නේත් නොදන්නේ ද, පසුවැ යන්නේත් නොදක්නේ ද, වාසෙට්ඨය, එසේ ම තෙවිදු බමණුන්ගේ වචනය අන්ධවේණිය බඳු යැ යි සිතමි. ඔවුන්ගේ පලමු පුරුෂයා ද නො දකී. ඒ තෙවිදු බමුණන්ගේ මේ වචනය හාස්‍යක ම(සිනහවට ලක් වූවක් ම) වෙයි. ලාමක ම වෙයි. තුච්ඡ  ම වෙයි.”

14.       “වාසෙට්ඨය, ඒ කිමැ යි සිතයි ද, යම් වේලාවෙක සඳහිරුහු නැඟෙත් නම්, යම් වේලාවෙක සඳහිරුහු බසිත් නම්, ඒ හැම කල්හි තෙවිදු බමුණෝත් අන් බොහෝ දෙනාත් සඳහිරුන් දකිත් ද? ඔවුන් යදිත් ද? ඔවුනට ස්ත්‍රෝත්‍ර කෙරෙත් ද? දොහොත් මුදුන් තබා ගත්තාහු වඳනාහු ඔබ මොබ පෙරැළෙත් ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “ භවද් ගෞතමයිනි, එසේ ය, සඳහිරුන් උදා වන කල්හිත් බස්නා කල්හිත් තෙවිදු බමුණොත් අන් බොහෝ දෙනාත් ඔවුන් අයදිත්. ඔවුනට ස්ත්‍රෝත්‍ර කෙරෙත්. දොහොත් මුදුන් තබා වඳනාහු ඔබ මොබ පෙරැළෙත්”

15.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] ‘වාසෙට්ඨය, ඒ කිමැයි සිතයි ද, යම් හෙයෙකින් සඳහිරුන් නැගෙන බසින වේලාවන් හි තෙවිදු බමුණොත් අන් බොහෝ දෙනාත් සඳහිරුන් දකිත් ද, අයදිත් ද, ඔවුනට ස්ත්‍රෝත්‍ර කෙරෙත් ද, දොහොත් මුදුනැ තබා වඳනාහු ඔබ මොබ පෙරැළෙත් ද, එහෙයින් ඒ තෙවිදු බමුණෝ ‘එය අනුව පිළිපදනාහු සඳහිරුන් හා එක් වනුවට මේ ම ඉදි මඟ ය, මේ ම ඉඳුරා මඟ යැ, ඔවුන් හා එක් වනුවට මේ නෛර්‍යාණික මර්ගය ම වේ යැ’යි සඳුහිරුන් හා එක් වනුවට මඟ දෙසන්නට හැකි වෙත් ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “භවද් ගෞතමයිනි, මෙය නො ම වන්නෙකි”

16.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, මෙසේ යම් හෙයකින් තෙවිදු බමුණෝ අන් බොහෝ දෙනාත් සඳහිරුත් නැගෙන කල්හිත් බස්නා කල්හිත් සඳහිරුන් දකිත් ද, අයදිත් ද, ඔවුනට ස්ත්‍රෝත්‍ර කෙරෙත් ද, දොහොත් මුදුනැ තබා වඳනාහු ඔබ මොබ පෙරැළෙත් ද, ඔවු පවා ‘එය පිළිපදනාහට සඳහිරුන් හා එක් වීමට මෙය ම ඉදි මඟ ය, මෙය ම ඉදුරා මඟ ය. මෙය ම නෛර්‍යාණික වූයේ සඳහිරුන් හා එක් වීමට යේ’ යැ යි සඳහිරුන් හා එක්වන බවට මඟ දෙසන්නට නො සමත් හ. තෙවිදු බමුණන් විසින් බඹා සියැසින් නොදක්නා ලද්දේ ල. තෙවිදු බමුණන්ගේ ඇදුරන් විසින් බඹා සියැසින් නො දක්නා ලද්දේ ල. තෙවිදු බමුණන්ගේ ආචාර්‍ය ප්‍රාචාර්‍යයන් විසිනුදු බඹා සියැසින් නො දක්නා ලද්දේ ල. තෙවිදු බමුණන් ගේ සත්වන ඇදුරු මහ යුගය තෙක් දු කිසිවකු විසිනුත් බඹා සියැසින් නො දක්නා ලද්දේ ල.  තෙවිදු බමුණෝ යම් කෙනෙකුන් විසින් ගයන ලද, කියන ලද, රැස් කරන ලද, මේ මන්ත්‍රපද ඔවුන් අනුව ගයත් නම් ඔවුන් අනුව කියත් නම්, ඔවුන් හදාළා අනුව හදාරත් නම්, ඔවුන් කියවූවා අනුව කියවත් නම්, තෙවිදු බමුණන්ගේ පුර්වපුරුෂ වූ, මන්ත්‍රකතෘ වූ, මන්ත්‍ර පැවැත්වූ ඒ අට්ඨක වාමක වාමදේව වෙස්සාමිත්ත යමතග්ගි අඞ්ගීරස භාරද්වාජ වාසෙට්ඨ කස්සප භගු යන සෘෂීහු ද බඹහු වසන දෙස බඹහු වසන පෙදෙස අපි දනිමු යි දකිමු යි මෙසේ නො කී හ. එහෙත් ඒ තෙවිදු බමුණෝ ‘යමකු නො දනුමෝ නම්, යමකු නො දකුමෝ නම්, ඔහු සමඟ වන බව පිණිස මඟ දෙසමු’යි මෙය ම ඉදි මඟ ය. මෙය ම ඉඳුරා මඟ යැ මෙය පිළිපදනාහට නෛර්‍යාණික වූයේ බඹහු හා එක් වනුවට යේ යැ යි මෙසේ කියත්.

“වාසෙට්ඨ: එය කිමැ යි සිතහි ද, මෙසේ ඇති කල්හි තෙවිදු බමුණන්ගේ වචනය ප්‍රතිහරණ රහිතයෙක් නො වේ ද?”

17.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, මැනව “ මෙය ම සෘජු මඟ ය, මෙය ම ඉඳුරා මඟ ය, මෙය ම නෛර්‍යාණික ය, මෙය ම මෙය අනුව පිළිපදිනුවාහට බ්‍රහ්මයා හා එක් වන බවට යේ” යැ යි ඒ තෙවිදු බමුණෝ තමන් නොදන්නා නොදක්නා එකක්හුගේ සහබාවය පිණිස මඟ දක්වන්නාහ යන මේ කාරණය නැත්තේ ය.

18.       වාසෙට්ඨය, යම්සේ පුරුෂයෙක් ‘මම් වනාහි මේ දනව්වෙහි යම් දනවුකැලණක් ඇත් ද, ඇය රිසියෙමි, ඇය කැමැත්තෙමි’ යි මෙසේ කියන්නේ නම් ඔහුට අන්‍යයෝ “එම්බා පුරුෂය, තෝ යම් දනවුකැලණක රිසියෙහි නම්, කැමැත්තෙහි නම්, ඒ දනවුකැලණ කැත්කුල කතක් හෝ යි, බමුණු කුල කතක් හෝ යි, වෙළඳ කුල කතක් හෝ යි, සුදුරුකුල කත් හෝ යි දන්නෙහි ද?” යි මෙසේ කියන්නාහු ය: මෙසේ විචාරණ ලදුයේ ‘නො දනිමි’යි හේ තෙම කියන්නේ ද , ඔහුට අන්‍යයෝ “එම්බා පුරුෂය, තා රිසියෙන, තා කැමැති ඒ දනවුකැලණ මෙනම් ඇත්ති යැ යි හෝ මේ ගොත් ඇත්ති යැ යි හෝ උස් යැ හෝ මිටි යැ යි හෝ මැදුම් යැයි හෝ කළුපැහැ යි හෝ සමවණැ යි හෝ මඟුරු පැහැ ඇත්තී යැ යි හෝ අසේ ගමැ හෝ නියම්ගමැ හෝ නුවරැ හෝ වේ යැ යි දන්නෙහි ද?” යිමෙසේ විචාරන ලදුයේ ‍‘නැතැ’ යි යන්නේ ද, ඔහුට අන්‍යයෝ මෙසේ කියන්නාහු ය: “එම්බා පුරුෂය, තෝ යමක නො දක්නෙහි නම් නො දන්නෙහි නම්, ඇය තෝ රිසියෙහි  කැමැත්තෙහි දැ?” යි මෙසේ විචාරන ලදුයේ, ‘එසේ යැ’ යි කියන්නේ ද, වාසෙට්ඨය, මෙසේ ඇති කලැ ඒ පුරුෂයාගේ වචනය ප්‍රතිහරණරහිතයක් කරන ලදුයේ නො වේ ද ?

[වාසෙට්ඨ:] “භවද් ගෞතමයිනි, මෙසේ ඇති කල්හි ඒ පුරුෂයාගේ වචනය ඒකාන්තයෙන් ප්‍රතිහරණ රහිතයක් කරන ලද්දේ වෙයි.”

19.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨයිනි, එපරිද්දෙන් ම තෙවිදු බමුණන් විසින් බඹා සියැසින් දක්නා ලද්දේ නො වෙයි. තෙවිදු බමුණන්ගේ ඇදුරන් විසිනුදු බඹා සියැසින් දක්නා ලද්දේ නො වෙයි. තෙවිදු බමුණන්ගේ ආචර්‍යප්‍රචාර්‍යයන් විසිනුදු බඹා සියැසින් දක්නා ලද්දේ නො වෙයි. තෙවිදු බමනුන්ගේ සත්වන ඇදුරු මහ යුගය තෙක් වූවන් විසිනුදු බඹා සියැසින් දක්නා ලද්දේ නො වෙයි. අට්ටක වාමක වාමදේව වෙස්සාමිත්ත යමතග්ගි අඞ්ගීරස භාරද්වාජ වාසෙට්ඨ කස්සප භගු යන යම් කෙනෙකුන් විසින් ගයන ලද පවත්වන ලද රැස් කරන ලද මේ මන්ත්‍ර පද ඔවුන් අනුව ගයත් නම්, ඔවුන් අනුව කියත් නම්, ඔවුන් කීම අනුව කියත් නම්, කියැවීම් අනුව කියවත් නම්, ඒ තෙවිදු බමුණන්ගේ පුර්වපුරුෂ වූ මන්ත්‍රකතෘ වු මන්ත්‍රප්‍රවර්තයිතෘ වූ යම් සෘෂි කෙනෙක් වූහු නම්, ඔහු ද බඹහු සිටිනා තැන හෝ දෙස හෝ පෙදෙස හෝ අපි දනිමු යි අපි දකිමු යි නො කී හ. එහෙත් ඒ තෙවිදු බමුණෝ “මෙය ම සෘජු මඟ ය, මෙය ම ඉඳුරා මඟ ය, මෙය ම නෛර්‍යාණික වූයේ එය පිළිපදනාහුට බඹහු හා එක් වනුවට යේ යැ”යි යමකු අපි නො දනුමෝ නම් යමකු නො දකුමෝ නම් ඔහු හා සහභාවය පිණිස මඟ දක්වමු’ යි මෙසේ කියත්. වාසෙට්ඨයිනි, ඒ කිමැයි සිතහි ද මෙසේ ඇති කල්හී තෙවිදු බමුණන්ගේ වචනය ප්‍රතිහරණ රහිත නොවේ ද ?”

[වාසෙට්ඨ:] “භවද් ගෞතමයිනි, මෙසේ ඇති කල්හි තෙවිදු බමුණන්ගේ වචනය ඒකාන්තයෙන් ප්‍රතිහරණරහිත වෙයි.”

20.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “මැනව, වාසෙට්ඨයිනි, තෙවිදු බමුණෝ තුමූ යමකු නො දන්නාහු නම් ඒ බඹහු හා එක්වනුවට මෙය ම සෘජු මඟ ය, මෙය ම ඉඳුරා ම මඟ ය, එය පිළිපදනාහට බ්‍රහ්මසහභාවය පිණිස මේ මඟ ම නෛර්‍යාණික වන්නේ යැ‘යි මඟ දෙන්නාහ යන මේ කාරණය අවිද්‍යාමාන ය(නොවිය හැක්කේ ය.)

21.       වාසෙට්ඨය, යම්සේ පුරුෂයෙක් පහයකට නැඟෙනුවට සිවුමං හන්දියෙක හිණක් බඳින්නේ ද, ඔහුට අන්හු ‘හෙම්බා පුරුෂ, යම් පහයකට නැගෙනුවට තෝ හිණක් බඳනෙහි නම්, ඒ පහය පෙරැ දිගැ හෝ දකුණු දිගැ හෝ පැසිම්දිගැ හෝ උතුරු දිගැ හෝ වේ යැ යි, එය උස් හෝ මිටි හෝ මැදුම් හෝ වේ යැ යි. තෝ දනු දැ? ’ යි මෙසේ කියන්නාහු නම්,  මෙසේ විචාරන ලද හේ ‘නො දනිමි’යි කියන්නේ නම්, ඔහුට ඒ අන්හු ‘හෙම්බා පුරිස, තෝ තමා නො දන්නා පහයකට නැගෙනුවට හිණක් කෙරෙයි දැ?’ යි මෙසේ කියන්නාහු නම්, මෙසේ විචාරන ලද හේ ‘එසේ’යි කියන්නේ නම්, වාසෙට්ඨය, ඒ කිමැ යි සිතයි ද, මෙසේ ඇති කලැ ඒ පුරිස්හු බස ප්‍රතිහරණරහිත නො වේ ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “භවද්ගෞතමයිනි, මෙසේ ඇති කලැ ඒ පුරිස්හු බස ඒකාන්තයෙන් ප්‍රතිහරණරහිත වෙයි.”

22.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] වාසෙට්ඨය, එසේ ම තෙවිදු බමුණන් විසින් බඹා සියැසින් නො දක්නා ලද්දේ ල. තෙවිදු බමුණන්ගේ ඇදුරන් විසිනුදු බඹා සියැසින් නො දක්නා ලද්දේ ල. තෙවිදු බමුණන්ගේ ආචාර්‍ය ප්‍රාචාර්‍යයන් විසිනුදු බඹා සියැසින් නො දක්නා ලද්දේ ල. තෙවිදු බමුණන්ගේ සත්වනු ඇදුරු මහයුග තෙක් වූවන් විසිනුදු, බඹා සියැසින් නො දක්නා ලද්දේ ල. තෙවිදු බමුණෝ යම් කෙනෙකුන් විසින් ගයන ලද පවත්වන ලද රැස් කරන ලද යම් පැරණි මන්ත්‍රපද මේ කලැ ඔවුන් අනුව ගයත් ද, කියත් ද, ඔවුන් කී දෑ අනුව කියත් ද, කියැවූ දෑ අනුව කියවත් ද, අට්ඨක වාමක වාමදේව වෙස්සාමිත්ත යමතග්ගි අඞ්ගීරස භාරද්වාජ වාසෙට්ඨ කස්සප භගු යන මන්තකතෘ වූ මන්ත්‍රප්‍රවර්‍තතයිතෘ වූ, තෙවිදු බමුණන්ගේ පුර්‍වපුරුෂ වූ යම් සෘෂි කෙනෙක් වුහු  නම්, ඔහු ද ‘යම් තැනෙක හෝ යම් දෙසක හෝ යම් පෙදෙසකැ හෝ බඹා වේ නම්, ‘අපි ඔහු දනිමු යි, අපි ඔහු දකිමු’ යි මෙසේ නො කීහ.”  එහෙත් ඒ තෙවිදු බමුණෝ ‘අපි යමකු නො දනුමෝ ද, යමකු නො දකුමෝ ද, ඒ බඹහු හා එක් වනුවට මෙය ම සෘජු මඟ යැ, මෙය ම ඉඳුරා මඟ යැ, මේ මඟ නෛර්‍යාණික වනුයේ එයට යේ යැ’ යි මෙසේ කියත්. වාසෙට්ඨය, එය කිමැ යි සිතයි ද, මෙසේ ඇති කලැ තෙවිදු බමුණන්ගේ වචනය ප්‍රතිහරණ රහිත නො වේ ද?

[වාසෙට්ඨ:] “භවද් ගෞතමයිනි, මෙසේ ඇති කලැ තෙවිදු බමුණන්ගේ වචනය ඒකාන්තයෙන් ප්‍රතිහරණරහිත වෙයි.”

23.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] වාසෙට්ඨය, මැනව. ඒ තෙවිදු බමුණෝ ‘මෙය ම සෘජු මඟ ය, මෙය ම ඉඳුරා මඟ ය, මෙය ම නෛර්‍යාණික වනුයේ එය පිළිපදනාහට බඹහු හා එක් වනුවට යේ යැ’ යි තමන් නොදන්නා නොදක්නා ඒ බඹහු හා එක් වනු පිණිස මඟ දෙසන්නාහ යන මේ  කරුණ නැත්තේ ය. (නො විය හැක්කේ ය.)

24.       වාසෙට්ඨය, යම්සේ මේ අචිරවතී නදිය කවුඩන් විසින් පිය හැකි පරිදි දියෙන් පිරි දෙගොඩතළා ගලන්නේ ද, එකලැ පරතෙරට යෑමෙන් වැඩක් ඇති, පරතෙර අපේක්ෂා කරන සුලු, පර තෙර යන පුරුෂයෙක් පර තෙරට යනු කැමැත්තේ එන්නේ නම්, හෙ තෙම මේ ගොඩැ සිටියේ ‘හෙම්බා, එතෙර, මෙ තෙරට එන්නැ යි, හෙම්බා පර තෙර, මෙ තෙරෙට එන්නැ ’ යි පර තෙරට හඬ ගසන්නේ නම්, වාසෙට්ඨය, ඒ කිමැ යි සිතයි ද, ඒ පුරුෂයාගේ කැඳවීම් හේතු කොට ගෙන හෝ අයදීම හේතු කොට ගෙන හෝ පැතීම් හේතු කොට ගෙන හෝ ස්තූති කිරීම් හේතු කරගෙන හෝ අචිරවතී නදියගේ එ තෙර මෙ තෙරෙට එන්නේ ද,

[වාසෙට්ඨ:] “භවද් ගෞතමයිනි, මෙය නො වේ ම ය.”

25. [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] වාසෙට්ඨය, එසේ ම තෙවිදු බමුණෝ
, යම් බ්‍රාහ්මණකරණ ධර්‍ම කෙනෙක් ඇත් නම්, ඒ ධර්‍ම බැහිර කොට පවත්නාහු, යම් අබ්‍රාහ්මණකරණ ධර්‍ම කෙනෙක් ඇත් නම් ඔවුන් සමාදන කොට ගෙන පවත්නාහු
 ‘ඉන්ඳා දෙවියා කැඳවම්හ, සෝම කැඳවම්හ, වරුණ දෙවියා කැඳවම්හ, ඊසාන දෙවියා කැඳවම්හ, ප්‍රජාපතිහු කැඳවම්හ, බ්‍රහ්මයා කැඳවම්හ, මහේනද්‍රයා කැඳවම්හ, යාමයා කැඳවම්හ’ යි මෙසේ කියත්. වාසෙට්ඨය, ඒකාන්තයෙන්  ඒ තෙවිදු බමුණෝ, යම් බ්‍රාහ්මණකරණ ධර්ම කෙනෙක් ඇත් නම්, ඒ ධර්ම බැහැර කොට පවත්නාහු, යම් අබ්‍රාහ්මණකරණ ධර්ම කෙනෙක් වේ නම් ඒ ධර්ම සමාදන් කොට ගෙන පවත්නාහු, ආව්හානහේතුයෙන් හෝ ආයාචන හේතුයෙන් හෝ ප්‍රාර්ථනා හේතුයෙන් හෝ අභිනන්දන (ස්ත්‍රොත්‍ර කරණ) හේතුයෙන් හෝ කාබුන් මරණින් මතු බඹහුගේ සහභාවයට පැමිණියෝ වන්නාහ යන මේ කරුණ නැත්තේ ය. (විය නොහැක්කේ ය.)

26.       වාසෙට්ඨය, යම්සේ මේ අචිරවතී නදිය කවුඩන් විසිනුදු පිය හැකි පරිදි දියෙන් පිරුණේ, දෙගොඩ තළා ගලන්නේ ද, එකල්හි පර තෙරට යෑමෙන් වැඩක් ඇති, පර තෙර අපේක්ෂා කරන සුලු, පර තෙර යන පුරුෂයෙක් පර තෙරට යනු කැමැත්තේ එන්නේ නම්, හේ මේ තෙරැ දැඩි දමෙකින් පිටිතල හයා දැඩි කොට බඳනා ලද්දේ වේ නම්, වාසෙට්ඨය, ඒ කිමැ යි සිතහි ද, ඒ පුරුෂ තෙම අචිරවතී නදියේ මේ තෙරින් ඒ තෙරට යා හැකි වන්නේ ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “භවද් ගෞතමයිනි, මෙය නොවේ ම ය.”

27.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, ඒ පරිද්දෙන් ම මේ පස් කාමගුණයෝ (කාමබන්ධන පස) ආර්‍ය විනයෙහි දම්වැල යි ද කියනු ලැබෙත් ද, බැම්මැ යි ද කියනු ලැබෙත්. කවර පස් දෙනෙක් ද ? ඉෂ්ට වූ කාන්ත වූ මානාප වූ ප්‍රියස්වභාවය ඇති, කමෝපන්‍රික්ශ්‍රිත වූ, රාගයට කාරණ වූ චක්ෂුර්විඥෙය රූප ද, ඉෂ්ට වූ කාන්ත වූ මානාප වූ ප්‍රියස්වභාවය ඇති, කමෝපන්‍රික්ශ්‍රිත වූ, රාගයට කාරණ වූ ‍ශ්‍රෝත්‍රවිඥෙය ශබ්ද ද, ඉෂ්ට වූ කාන්ත වූ මානාප වූ ප්‍රියස්වභාවය ඇති, කමෝපන්‍රික්ශ්‍රිත වූ, රාගයට කාරණ වූ ඝාණවිඥෙය ගන්ධ ද, ඉෂ්ට වූ කාන්ත වූ මානාප වූ ප්‍රියස්වභාවය ඇති, කමෝපන්‍රික්ශ්‍රිත වූ, රාගයට කාරණ වූ  ජිව්හාවිඥෙය රස ද, ඉෂ්ට වූ කාන්ත වූ මානාප වූ ප්‍රියස්වභාවය ඇති, කමෝපන්‍රික්ශ්‍රිත වූ, රාගයට කාරණ වූ  කායවිඥෙය වූ ස්පස්ටව්‍ය ද යන පස ය. වාසෙට්ඨය, මේ කාමගුණයෝ පස් දෙන ආර්‍යවිනයෙහි දම්වැලැ යි ද කියනු ලැබෙත්, බන්ධන යැ යි ද කියනු ලැබෙත්, වාසෙට්ඨය. තෙවිදු බමුණෝ (මෙහි) ගිජු වූවාහු, මුසපත් වූවාහු, බැස ගත්තාහු, දොස් නොදක්නා සුලු වූවාහු, නිස්සරණප්‍රඥා රහිත වූවාහු මේ පංච කාමගුණයන් පරිභෝග කෙරෙත්.

28.       වාසෙට්ඨය, ඒකාන්තයෙන් ඒ තෙවිදු බමුණෝ යම් බ්‍රාහ්මණකරණ ධර්ම කෙනෙක් ඇත් නම්, ඒ ධර්ම බැහැර කොට පවත්නාහු, යම් අබ්‍රාහ්මණකරණ ධර්ම කෙනෙක් ඇත් නම්, ඔවුන් සමාදන් කොට ගෙන පවත්නාහු, (පස්කම්හි) ගිජු වූවාහු මුසපත් වූවාහු, බැස ගත්තාහු, දොස් නො දක්නා සුලු වූවාහු, නිස්සරණප්‍රඥා රහිත වූවාහු, පංච කාමගුණයන් පරිභෝග කරන්නාහු කාබුන් මරණින් මතු බඹහුගේ සහභාවයට පැමිණීයෝ වන්නා හ යන මේ කාරණය නැත්තේ ය.

29.       වාසෙට්ඨය, යම්සේ මේ අචිරවතී නදිය දෙගොඩ තළා ගලනුයේ කවුඩන් විසින් පිය හැකි සේ වූයේ, දියෙන් පිරුණේ ද, එ කලැ පර තෙරට යෑමෙන් වැඩක් ඇති, පර තෙරට යෑම අපෙක්ෂා කරන, පර තෙර සොයන සුලු, එ ගොඩ යනු කැමැති පුරුෂයෙක් එන්නේ ද, හේ මේ තෙරැ හිස සහිත මුළු කයම වසා පෙරෙවැ වැදැ හෙන්නේ  නම්, වාසෙට්ඨය, ඒ කිමැ යි සිතහි ද, ඒ පුරුෂ තෙම අචිරවතීනදියේ මේ තෙරින් එ තෙරට යත හැකි වන්නේ ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “භවද් ගෞතමයිනි, මෙය නො ම වන්නේ ය”

30.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “එ පරිද්දෙන් ම වාසෙට්ඨය, මේ ආර්‍යවිනයයෙහි මේ පස් නීවරණ කෙනෙක් ආවරණ යැ යි ද කියනු ලැබෙත්. නීරවණ යැයි ද කියනු ලැබෙත්. අවනාහ(යටිකුරු කොට බැඳීම) යැ යි ද කියනු ලැබෙත්. පර්‍යාවනාහ(හාත්පස බැඳීම) යැයි ද කියනු ලැබෙත්. කවර පස් දෙනෙක්  ද යත්: කාමච්ඡන්දනීවරණය, ව්‍යාපාද නීරවණය, ථීනමිද්ධ නීවරණය, උද්ධච්චකුක්කුච්ඡ නීවරණය, විචිකිච්ඡා නීවරණය, යන මොහු ය. වාසෙට්ඨය, ආර්‍යවිනයයෙහි මේ නීවරණයෝ පස් දෙන ආවරණයැ යි ද කියනු ලැබෙත්. නීවරණය යැ යි ද කියනු ලැබෙත්. අවනාහයැ යි ද කියනු ලැබෙත්. පර්‍යවනාහ යැ යි ද කියනු ලැබෙත්. වාසෙට්ඨය, තෙවිදු බමුණෝ මේ නීවරණ පසින් ඇවුරුණෝ ද පිළිසන් වූවෝ ද වැසුණෝ ද, හාත්පසින් බැඳුණෝ ද කාබුන් මරණින් මතු බඹහුගේ සහභාවයට පැමිණියෝ වන්නාහ යන මේ කාරණය විද්‍යාමන නොවේ. (විය නො හැක්කකි.)

31.       වාසෙට්ඨය, එය කිමැයි සිතහි ද, වැඩි සිටි මහලු වූ ආචාර්‍ය ප්‍රාචාර්‍ය වූ බමුණන් කියන වචනය තා විසින් කෙසේ අසන ලද ද?

“බ්‍රහ්මයා ස්ත්‍රිපරිග්‍රහය ඇත්තේ ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “ස්ත්‍රීපරිග්‍රහයනැත්තේය භවද් ගෞතමයිනි.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “සවෙර (ව්‍යාපාද සහිත) සිතැත්තේ ද, නැත හොත් අවෛර(ව්‍යාපාද රහිත) සිතැත්තේ ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “අවෛර සිතැත්තේ ය, භවද්ගෞතමයිනි.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “සව්‍යාබාධ (ථීනමිද්ධ-චිත්ත ගෙලඤ්ඤ සහිත) සිතැත්තේ ද? අව්‍යාබාධ(ථීනමිද්ධ-චිත්ත ගෙලඤ්ඤ බව රහිත) සිතැත්තේ ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “අව්‍යාබාධ(ථීනමිද්ධ-චිත්ත ගෙලඤ්ඤ බව රහිත) සිතැත්තේ ය, භවද් ගෞතමයිනි.”

 

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “කිලිටි සිතැත්තේ ද? නො හොත් නොකිලිටි සිතැත්තේ ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “නොකිලිටි සිතැත්තේ ය, භවද් ගෞතමයිනි.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වශවර්ති ද (සිත තමා වශයෙහි පවත් වන්නේ ද) නොහොත් අවශවර්ති(සිත තමා යටත් ව පවත්වන්නේ ) ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “වශවර්තිය, භවද් ගෞතමයිනි.”

32.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “ වාසෙට්ඨය, ඒ කිමැ යි සිතහි ද, තෙවිදු බමුණෝ ස්ත්‍රීපර්ග්‍රහ ඇත්තේ ද, නොහොත් ස්ත්‍රීපරිග්‍රහ නැත්තෝ ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “ස්ත්‍රීපරිග්‍රහය ඇත්තෝ ය, භවද් ගෞතමයිනි.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “සවෙර (ව්‍යාපාද සහිත) සිතැත්තේ ද, නැත හොත් අවෛර(ව්‍යාපාද රහිත) සිතැත්තේ ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “සවෙර සිතැත්තෝ ය, භවද්ගෞතමයිනි.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “සව්‍යාබාධ (ථීනමිද්ධ-චිත්ත ගෙලඤ්ඤ සහිත) සිතැත්තේ ද? අව්‍යාබාධ(ථීනමිද්ධ-චිත්ත ගෙලඤ්ඤ බව රහිත) සිතැත්තේ ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “සව්‍යාබාධ සිතැත්තෝ ය, භවද් ගෞතමයිනි.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “කිලිටි සිතැත්තේ ද? නො හොත් නොකිලිටි සිතැත්තේ ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “කිලිටි සිතැත්තේ ය, භවද් ගෞතමයිනි.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වශවර්ති ද (සිත තමා වශයෙහි පවත් වන්නේ ද) නොහොත් අවශවර්ති(සිත තමා යටත් ව පවත්වන්නේ ) ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “අවශවර්තී හ, භවද් ගෞතමයිනි.”

33.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, මෙසේ තේවිජ්ජ බ්‍රාහ්මණයෝ ස්ත්‍රීපරිග්‍රහසහිතයෝ ය, බ්‍රහ්මයා ස්ත්‍රීපරිග්‍රහරහිත ය. ස්ත්‍රීපරිග්‍රහසහිත වූ තෙවිදු බමුණන්ගේ ස්ත්‍රීපර්ග්‍රහරහිත බඹහු හා සැසැඳීමෙක් වේ ද? ගැළැපීමෙක් වේ ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “ මෙය නොවේ ම ය. භවද් ගෞතමයිනි.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “ මැනව වාසෙට්ඨය, ස්ත්‍රීපරිග්‍රහසහිත තෙවිදු බමුණෝ කාබුන් මරණින් මතු ස්ත්‍රීපරිග්‍රහරහිත බඹහු හා එක් වන බවට පැමිණියෝ වන්නාහ‘යන මේ කාරණය නැත්තේ ය.(නො විය හැක්කකි.)

34.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, මෙසේ තෙවිදු බමුණෝ වෛරී සිතැත්තෝ ය. බඹා අවෛර සිතැත්තේ ය. වෛරී සිතැති තෙවිදු බමුණන්ගේ අවෛර සිතැති බඹහු හා සැසැඳෙන බවෙක් වේ ද? ගැළැපෙන බවෙක් වේද?”

 

[වාසෙට්ඨ:] “මෙය නොවේ ම ය, භවද්ගෞතමයිනි.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “මැනව වාසෙට්ඨය, ඒ සවෛර සිතැති තෙවිදු බමුණෝ කාබුන් මරණින් මතු අවෛර සිතැති බඹහු හා එක් වන බවට පැමිණියෝ වන්නාහ‘ යන මේ කාරණය නැත්තේ ය. (නො විය හැක්කකි.)

35.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, මෙසේ තෙවිදු බමුණෝ සව්‍යාබාධ සිත් ඇත්තෝ ය. බ්‍රහ්මයා ව්‍යාබාධ රහිත සිතැත්තෝ ය. ව්‍යාබාධ සහිත සිතැති තෙවිදු බමුණෝ අව්‍යාබාධ සිතැති බ්‍රහ්මයා හා සැසැඳීමෙක් වේද, ගැළැපීමෙක් වේද?”

[වාසෙට්ඨ:] “මෙය නොවේ ම ය, භවද් ගෞතමයිනි.”

 

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “ මැනව වාසෙට්ඨය, සව්‍යාබාධ සිතැති  තෙවිදු බමුණෝ කාබුන් මරණින් මතු අව්‍යාබාධ සිතැති බඹහු හා එක් වන බවට පැමිණියෝ වන්නාහ‘යන මේ කාරණය නැත්තේ ය.(නො විය හැක්කකි.)

36.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, මෙසේ ඒ තේවිජ්ජ බ්‍රාහ්මණයෝ කිලිටි සිතැත්තෝ ය, බ්‍රහ්මයා නොකිලිටි සිතැත්තෝ  ය. කිලිටි සිතැත්තා  වූ තෙවිදු බමුණන්ගේ නො කිලිටි සිතැති  බඹහු හා සැසැඳීමෙක් වේ ද? ගැළැපීමෙක් වේ ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “ මෙය නොවේ ම ය. භවද් ගෞතමයිනි.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “ මැනව වාසෙට්ඨය, කිලිටි සිතැති තෙවිදු බමුණෝ කාබුන් මරණින් මතු නොකිලිටි සිතැති  බඹහු හා එක් වන බවට පැමිණියෝ වන්නාහ‘යන මේ කාරණය නැත්තේ ය.(නො විය හැක්කකි.)

37.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, මෙසේ තේවිජ්ජ බ්‍රාහ්මණයෝ අවශවර්තීහු ල, බ්‍රහ්මයා වශවර්තී ල. අවශවර්තී වූ තෙවිදු බමුණන්ගේ වශවර්තී බඹහු හා සැසැඳීමෙක් වේ ද? ගැළැපීමෙක් වේ ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “ මෙය නොවේ ම ය. භවද් ගෞතමයිනි.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “ මැනව වාසෙට්ඨය, අවශවර්තී තෙවිදු බමුණෝ කාබුන් මරණින් මතු වශවර්තී බඹහු හා එක් වන බවට පැමිණියෝ වන්නාහ‘යන මේ කාරණය නැත්තේ ය.(නො විය හැක්කකි.)

වාසෙට්ඨය, මෙහි වනාහි තෙවිදු බමුනෝ (මඟැ යි වරදවා ගෙන) නො මඟට පැමිණ (මඩෙහි සේ) එහි ගැලෙත්. ගැලී නො ඉවැසියැ හැකි දුකට හෝ පැමිණෙත්. වියැලී නදියෙක අත්පා ගසමින් පිහිනනවුන් සේ වෙහෙසෙත්. එහෙයින් තෙවිදු බමුණන්ගේ මේ ත්‍රිවිද්‍යාව මහ අරණෙකැ යි ද කියනු ලැබේ. මේ ත්‍රිවිද්‍යාව මහ වනයෙකැ යි ද කියනු ලැබේ. මේ තිවිද්‍යාව විපතෙකැ යි ද කියනු ලැබේ.

38.       මෙසේ වදාළ කල්හි, වාසෙට්ඨ මාණව තෙම “භවද් ගෞතමයිනි, ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහනසේ බ්‍රහ්මයා හා ඒකීභාවයට මඟ දන්නා සේ කැ යි මෙය මා විසින් අසන ලදැ ” යි කී ය.

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, ඒ කිමැයි සිතහි ද, මනසාකටය මෙයට සමීප තන්හි වේ ද? මනසාකට ය මෙයි න නොදුරැ ම වේ ද?

[වාසෙට්ඨ:] “එසේ ය, භවද් ගෞතමයිනි, මනසාකටය මෙයට සමීප තන්හි ය. මනසාකටය මෙයින් දුරැ නො වේ”

39.       වාසෙට්ඨය, එය කිමැයි සිතහි ද, මෙහි මනසාකටයෙහි උපන් මනසාකටයෙහි වැඩුණු පුරුෂයෙක් වේ නම්, ඒ කෙණෙහි ම එයින් නික්මුණු ඔහු අතින් මනසාටකයට මඟ විචාරන්නාහු නම්, වාසෙට්ඨය, මනසාකටයෙහි උපන්, එහි ම වැඩුණු, මනසාකටයට මඟ විචාරනු ලැබූ ඔහුගේ (සැකයෙන් සිතසිතා) කල් යවන බවෙක් හෝ (උත්තර දිය නොහැකි බැවින් වන) කයැ තද බවෙක් හෝ වන්නේ ද?

[වාසෙට්ඨ:] “මෙය නො වේ ම ය, භවද් ගෞතමයිනි, ඒ කවර හෙයින? භවද් ගෞතමයිනි, ඒ පුරිස් තෙම මනසාකටයෙහි උපන්නේ ද වැඩුණේ ද වේ. ඔහුට මනසාකටයෙහි සියලු මාර්ගයෝ ඉතා ප්‍රකටයහ එහෙයිනි.”

40.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, මනසාකටයෙහි උපන්නා වූ ද, වැඩුණා වූද, එසේ මඟ විචාරන ලද ඒ පුරිස්හට උත්තර දීමට කල් යවන බවක් හෝ උත්තර දිය නොහැකි ව කයැ තද බෙවක් හෝ වතත්, බඹලොවෙහි (බඹලොවැ ඇරැඹ) හෝ බඹලොවට යන මඟෙහි (මඟ ඇරැබ) හෝ ප්‍රශ්න කරනු ලැබූ තථාගතයන්ගේ උත්තර දීමට කල් යවන බවෙක් හෝ (ප්‍රශ්නයෙන්) කයැ තද බවෙක් හෝ නො වේ ම ය. වාසෙට්ඨය, මම බඹහු ද බඹ ලොව ද, බඹලෝ යන පිළිවෙත ද දනිමි. යම්සේ පිළිපන්නේ බඹලොවට උත්පත්ති වශයෙන් පැමිණියේ නම් ඔහු ද දනිමි.”

41.       මෙසේ වදාළ කලැ වාසෙට්ඨ මාණව තෙම “භවද් ගෞතමයිනි, ශ්‍රමණගෞතමයන් වහ්නසේ බ්‍රහ්මයා හා ඒකීභාවයට මඟ දෙසන සේකැ යි මෙය මා විසින් අසන ලද ය. යාච්ඥා කරම්. භවද් ගෞතමයන් වහන්සේ අපට බ්‍රහ්මසහභාවය පිණිස මඟ දෙසන සේකවා. භවද් ගෞතමයන් වහන්සේ බමුණුදරු වූ මා අවාමගින් ඔසොවා බඹලෝ මගැ පිහිටුවන සේක් වා”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, එසේ වී නම් අසව. මොනවට මෙනෙහි කරව කියන්නෙමි.”

භවත්නි එසේ යැ‘යි වාසෙට්ඨ මාණව තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පිළිවදන් ඇස්වී. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක.

42.       “ වාසෙට්ඨය, මෙහි අර්හත් වූ සම්‍යක් සම්බුද්ධ වූ විද්‍යාචරණසම්පන්න වූ සුගත වූ ලෝකවිත් වූ නිරුත්තරපුරුෂදම්මසාරථී වු දෙව්මිනිස්නට ශාස්තෘ වූ බුද්ධ වූ භගවත් වූ තථාගත තෙමේ ලොවැ පහළ වෙයි. හේ දෙවියන් සහිත මරුන් සහිත වූ බඹුන් සහිත වූ මේ ලෝකය ද, මහණබමුණන් සහිත, සම්මත දෙවියන්(රජුන්) හා සෙසු මිනිසුන් හා සහිත සත්ත්වප්‍රජාව ද තෙමේ විශිෂ්ට නුවණින් දැන ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට ඔවුනට අවබෝධ කරවයි. හේ දහම් දෙසනුයේ ආදියෙහි භද්‍රක (නිවරද)කොට, මධ්‍යෙයහි භද්‍රක( නිවරද)කොට, අවසන භද්‍රක (නිවරද) කොට  අර්ථ සහිත කොට, ව්‍යඤ්ජනයෙන් සහිත කොට, සර්වප්‍රකාරයෙන් පූර්ණ කොට, පිරිසිදු කොට, දහම් දෙසයි. (එසේ දෙසනුයේ ශික්ෂාත්‍රයයෙන් සංගෘහීත වූ සියලු) ශාසනබ්‍රහ්මචර්‍යය ප්‍රකාශ කෙරෙයි.

43.       ගැහැවියෙක් හෝ ගැහැවිපුතෙක් හෝ අන් එක්තරා කුලයක උපන්නෙක් හෝ ඒ ධර්මය අසයි. හේ ඒ දහම් අසා තථාගත බුදුහු කෙරෙහි සැදැහැ ඇති කෙරෙයි. හේ ඒ ශ්‍රද්ධාලාභයෙන් මන්විත වූයේ,  ‘ගිහිගෙයි විසීම් සම්බාධයෙකි (අවහිරයෙකි). (රාගාදී රජස් නැගෙන) රජස් පථයකි. පැවිද්ද (සම්බාධ නැති) අභ්‍යවකාශය (එළි මහන) වැන්න. ගිහිගෙයි වසන්නහු විසින් ඒකාන්තයෙන් පිරිපුන් කොට, ඒකාන්තයෙන් පිරසිදු කොට, ශංඛලිඛිතයක් සේ මේ බඹසර සරන්නට පහසු නොවේ. (එබැවින්) මම කෙහෙරවුලු බහවා කසාවත් හැඳ පෙරෙවැ ගිහිගෙන් පැවිදිබිමට වදනෙම් නම් යෙහෙකැ’ යි මෙසේ නුවණින් සලකයි.

44.       හේ පසු කලෙක අල්ප වූ හෝ සම්පත් රැස හැර, මහත් වූ හෝ සම්පත් රැස හැර, මඳ වු හෝ නෑ පිරිස හැර, මහත් වූ හෝ නෑ පිරිසි හැර, කෙහෙරැවුලු බහවා, කසාවත් හැඳ පෙරෙවැ, ගිහිගෙන් පැවිදිබිමට වදී. හේ මෙසේ පැවිදි වූයේ ම ප්‍රාතිමෝක්ඛසංවරයෙන් සමන්විත වූයේ, ආචාරයෙන් හා ගෝචරයෙන් යුක්ත වූයේ, ස්වල්පමාත්‍ර වූද වරදෙහි බිය දක්නේ, නිවැරද වූ කායවාග්කර්මයෙන් සමන්විත වූයේ, එහෙයින් ම පිරිසිදු ආජීව ඇතියේ, සිල්වත් වූයේ ඉන්ද්‍රියයන්හි වැසූ දොර ඇතියේ, බොජුන්හි පමණ දන්නේ( සත් තන්හි) සිහියෙන් හා නුවණීන් හා යුක්ත වූයේ සිව්පසයෙහි තුන්වැදෑරුම් සතුටින් සතුටු වූයේ. ශික්ෂාපදයන්හී සමාදන් වැ හික්මෙයි.

45.       වාසෙට්ඨය, මහණ තෙමේ කෙසේ නම් සිල්වත් වේද ? යත්: වාසෙට්ඨය, මෙහි මහණ තෙමේ ප්‍රණඝාතය හැරැ දමා, ප්‍රාණඝාතයෙන් වෙසෙසින් වැළැක්කේ වෙයි. බහා තැබූ දඬුමුගුරු ඇත්තේ (දඬුමුගුරු නොදරන්නේ), බහා තැබූ ආයුධ ඇත්තේ (ආයුධ නොදරන්නේ) පවට පිළිකුල් කරන්නේ, මෛත්‍රියට පැමිණියේ (මෛත්‍රියෙන් යුක්ත වූයේ), සියලු සතුන් කෙරෙහි හිතානුකම්පා ඇති වැ වෙසේ. මේ ද ඔහුගේ එක් ශීලයෙක් වේ.

හේ අදත්තාදානය දුරැ ලා බඹසර සරන්නේ වෙයි. ගැමිදහමක් වූ මෙවුන්දමින් දුරු වැ හැසිරෙන්නේ, එයින් වැළැක්කේ වෙයි. මේ ද ඔහුගේ ශීලයෙක් වේ.

හේ අබ්රම්සර දුරැලා බඹසර සරන්නේ වෙයි. ගැමිදහමක් වූ මෙවුන්දමින් දුරු වැ ඉවසනසුලු වූයේ, නොසොර වූ පිරිසිදුසිතින් යුතු වැ වෙසේ. මේ ද ඔහුගේ ශිලයෙක් වේ.

හේ බොරු කීම දුරැ ලා, බොරු කීමෙන් වැළැක්කේ වෙයි. ඇත්ත කියනසුලු වූයේ, ඇත්තෙන් ඇත්ත ගළපා කියන්නේ, තහවුරු වැ පිහිටි කථා ඇත්තේ, ඇදහිය යුතු කථා ඇත්තේ, ලොව නො රවටන්නේ වෙයි. මේ ද ඔහුගේ ශීලයෙක් වේ.

හේ කේළාම් කීම් දුරැ ලා, කේලාම් කීමෙන් වැළැක්කේ වේ. මේ තැනින් අසා මොවුන් (ඔවුන් ගෙන්) බිඳවනු පිණිස එතැන්හි නො කියනසුලු වූයේ, එ තැනින් අසා ඔවුන් (මොවුන්ගෙන්) බිඳුවනු පිණිස මෙතන්හි නො කියන සුලු වූයේ,  මෙසේ බිඳුනවුන් ගළපන්නේ (සමඟකරන්නේ) ද, එකට ගැළැපුනවුන් (සමඟියටපැමිණියවුන්) හට රුකුල් දෙන්නේ ද වෙයි. සමඟිය ඇති කරන බස් කියන්නේ වෙයි. මේ ද ඔහුගේ ශීලයෙක් වේ.

හේ රළු බිණුම් දුරැ ලා, රළු බස් දෙඩුමෙන් වැළැක්කේ වෙයි. නිදොස්, කන්කලු, පෙම් උපදවන, පහසුවෙන් සිතැ වැදැගන්නා, නො ගැමි, බොහෝ දෙනාට ප්‍රිය, බොහෝ දෙනාගේ මන වඩන යම් බසෙක් වේද, එබඳු වූ බස් කියන්නේ වෙයි. මේ ද ඔහුගේ සීලයෙක් වේ.

හේ බොල් හිස් දෙඩැවිලි හැරැදමා, බොල් දෙඩැවිල්ලෙන් වැළැක්කේ වෙයි. සුදුසු කාල වේලායෙහි කථා කරන සුලු වූයේ, ඇත්තම කියන සුලු වූයේ, වැඩ සලසන බසක් ම කියන සුලු වූයේ,  නව ලොවුතුරුදහම් ඇසුරු කොට ම කියනසුලු වූයේ, හික්මීම ඇති කරන බසක්ම කියනසුලු වූයේ, සිතැ තබා ගන්නට සුදුසු වූ, කරුණු සහිත වූ, ඉමක් කොනක් ඇති (ප්‍රමාණවත් වූ), දෙලෝ වැඩ හා සම්බද්ධ වූ ම බසක් සුදුසු කාලයෙහි කියන්නේ වෙයි. මේ ද ඔහුගේ ශීලයෙක් වේ.

46.       හේ බීජසමූහ(=පැළ වන දෑ) ද, භූතසමූහ (පැළ වුණු දෑ) ද, සිඳුමෙන් බිඳුමෙන් වැළැක්කේ වෙයි. රෑ බොජුනෙන් වැළැක්කේ, එක් වේලේ වළඳන බත් ඇත්තේ, නොකල් බොජුනෙන් වැළැක්කේ වෙයි. නටනු ගනු වයනු විසුළුදසුන් යන මෙයින් වැළැක්කේ වෙයි. ඇඟැ සැරැසීමට කරුණු වන මල්ගඳවිලෙවුන් දැරීමෙන් වැළැක්කේ වෙයි. පමණ ඉක්මැවූ උසසුන් ද, නොකැප වූ මහසුන් ද යන දෙකින් ම වැළැක්කේ වෙයි. රන් රිදී මසු කහවණු පිළිගැන්මෙන් වැළැක්කේ වෙයි. අමු ධාන්‍ය පිළිගැන්මෙන් වැළැක්කේ වෙයි. අමු මස් පිළිගැන්මෙන් වැළැක්කේ වෙයි. ස්ත්‍රීන් කුමාරිකාවන් පිළිගැන්මෙන් වැළැක්කේ වෙයි. දැසිදසුන් පිළිගැන්මෙන් වැළැක්කේ වෙයි. එළුවන් බැටෙළුවන් පිළිගැන්මෙන් වැළැක්කේ වෙයි. කුකුළන් හූරන් පිළිගැන්මෙන් වැළැක්කේ  වෙයි. කෙත්වතු පිළිගැන්මෙන් වැළැක්කේ වෙයි. ගිහියනට දූතමෙහෙවර කිරීමෙහි ද ගෙන් ගෙට පණිවිඩ පණත් ගෙන යෑමෙහි ද යෙදීමෙන් වැළැක්කේ වෙයි. වෙළෙඳ ගනුදෙනුයෙන් වැළැක්කේ වෙයි. හොරතරාදියෙන් කිරුමෙන්, බොරු රන් පෑමෙන්, හොර මිනුම්වලින් මිනුමෙන් වැළැක්කේ වෙයි. අල්ලස් ගෙන හිමියන් නොහිමි කිරීමෙන්, නානා උපායෙන් අනුන් රැවැටුමෙන්, අගනා දැයට හුරු නො අගනා දැයක් පෙන්නා කරන මායායෙන්, මේ කී නොකී හැම කෛරාටිකකම්වලින් ම වැළැක්කේ වෙයි. අත් පා ආදිය සිඳීමෙන් ද, මැරීමෙන් ද, රැහැන් ආදියෙන් බැඳීමෙන් ද, සැහැසිකම්වලින් ද වැළැක්කේ වෙයි. මේ ද ඔහුගේ ශීලයෙක් වෙයි.

 

47.       යම්සේ වනාහී සමහර භවත් මහණබමුණෝ සැදැහැයෙන් දුන් බොජුන් වළඳා, මූලබීජ, (හිඟුරු ආදී පැළ වන මුල් ද), ස්කන්ධබීජ ද(නුග ආදී පැළ වන කඳ ද), පරුවීජ ද (උක් උණ බට ආදී පැළ වන පුරුක් ද), අග්‍රවීජ (ඉරිවේරිය හා පැළවන දළු ද), පස් වනු වීජ වීජ ද(වී ආදී පැළ වෙන ඇට ද) යන මේ කී වීජසමූහ ද (පැළ වන දෑ ද) භූතසමූහ ද (පැළැවුණ දෑ ද) පෙළීමෙහි (සිඳුම් බිඳුම් තැලුම් තැවුම් යැ යි)කියන ලද සමාරම්භයෙහි යෙදුණෝ වෙසෙත් ද, හෙ තෙමේ මේ බඳු වීජග්‍රාම භූතග්‍රාම සමාරම්භයෙන් වැළැක්කේ වෙයි.  මේ ද ඔහු ගේ ශීලයෙක් වේ.

48.       යම්සේ වනාහී ඇතැම් භවත් මහණබමුණු කෙනෙක් සැදැහැයෙන් දුන් බොජුන් වළඳා, කෑම රැස් කොට තබා ගැන්ම, බොන දෑ රැස් කර තබා ගැන්ම,  වස්ත්‍ර රැස්කොට තබා ගැන්ම, රිය ගැල් ආදිය ද පාවහන් ආදිය ද යන යාන රැස් කොට තබා ගැන්ම, ඉහතැ කී දෑ හැර තවත් තල සහල් ඈ වුවමනා පසය රැස් කොට තබා ගැන්ම යන මෙසේ වූ සන්නිධිකාරපරිභොගයෙහි (පසය රැස් කොට තබාගෙන වැළඳීමෙහි) යෙදී වෙසෙත් ද, හෙ තෙමේ මේ හෝ මෙබඳු වූ හෝ සන්නිධිකාර පරිභෝගයෙන් වැළැක්කේ වෙයි. මේ ද ඔහුගේ ශීලයෙක් වේ.

49.       යම්සේ සමහර භවත් මහණබමුණෝ සැදැහැයෙන් දුන් බොජුන් වළඳා නැටුම් ගැයුම් වැයුම්, නටසමජ්ජා (නළුවන් සමූහයක් එක්ව ජන සමූහයා ඉදිරියේ දක්වන නැටුම්), ආඛ්‍යාන (මහාභාරතාදිය කීම හෝ ඇසීම), පාණිස්වර (අතින් ලොහොබෙර ගැයුම් හෝ අත්තල ගැසීම), වේතාල (දඬුමුවා තාළම්පට ගැසීම හෝ මතුරු දපා මළසිරුරු නැගිටුවීම), කුම්භථූන (සිව්රස් බෙර වැයුම්), ශෝභනක (රංගබලිකරණය හෙවත් රඟමඩුල්ලෙහි දී දේවතාවනට ස්තෝත්‍ර වශයෙන් නාන්දීගීත ගායනය හෝ ප්‍රතිභානචිත්‍ර කිරීම), සනදොවුන් කෙළිය (හෝ ආයොගුඩක්‍රීඩාව), උණගස් ඔසොවා ගෙන කරන ක්‍රීඩාව, අස්ථිධොවනය (මලවුන්ගේ ඇට සුවඳ කවා තබා නකත්සෙමෙහි ඊ වටා සිට උත්සව කිරීම), ඇත්පොර, අශ්පොර, මියුපොර, ගොන්පොර, එළුපොර, බැටෙළුපොර, කුකුළුපොර, වටුපොර, පොලුහරඹ, මිටුයුද, මල්ලපොර, යුද පවත්නා තැන් දක්නට යෑම, බළසෙන් ගණිනා තැන් දක්නට යෑම යන මෙබඳු විසුළු දස්නෙන් වැළැක්කේ වෙයි. මේ ද ඔහුගේ ශීලයක් වේ.

50.       යම්සේ වනාහී සමහර භවත් මහණබමුණෝ සදැහැයෙන් දුන් බොජුන් වළඳා, අටපාකෙළිය, දසපාකෙළිය, අහස්දූකෙළිය, මඩුලු පැනුම, සන්තිකාක්‍රිඩාව, දාදුකෙළිය, කල්ලි ගැසුම, සලාඅත්කෙළිය, ගුළකෙළිය, කොළ නළා පිඹුම, කෙළිනගුලින් හෑම, කරණම් ගැසුම, කන්නංගුරුවා කෙළිය, කොළ නැළියෙන් වැලි ඈ මැනුම, ක්‍රිඩාරථ පැදැවීම, කුඩා දුන්නෙන් විදීම, ඇකිරිකෙළිය, (පිටේ හෝ අහසේ අකුරු ඇඳ කියැවීම), සිතු දැය කීමේ ක්‍රීඩාව, විකලාංගානුකරණය (කනුන් කොරුන්  ආදීන් සේ ඉරියව් පැවැත්වීම.)  යන මෙබඳු වූ පමාවට කරුණු වූ දූ කෙළියෙහි යෙදී වෙසෙත් ද, හේ තෙමේ මේ හෝ මේ බඳු වූ පමාවට කරුණු වූ දූකෙළියෙහි යෙදීමෙන් වැළැක්කේ වෙයි. මේද ඔහුගේ ශීලයෙක් වේ.

51.       යම්සේ වනාහී ඇතැම් භවත් මහනබමුණෝ සැදැහැයෙන් දුන් බොජුන් වළඳා, දික්සඟලා පුටුය, මහ කොඳුපලසය, වියමනෙන් විසිතුරු කළ එළුලොම්මුවා ඇතිරිය, දෙපැත්තේ ම ලොම් ඇති එළුලොම් ඇතිරිය, ගනමල් යෙදූ එළුලොම් ඇතිරිය. තිලිය(පුළුන් මෙත්තය), සිංහාදිරූපවලින් විසිතුරු කළ එළුලොම් ඇතිරිය, දෙපැත්තේ ම ලොම් ඇති එළුලොම් ඇතිරිය එක් පැත්තේ පමණක් ලොම් ඇති එළුලොම් මුවා ඇතිරිය, අසු පිටැ එලන ඇතිරිය, රිය එලන ඇතිරිය, ඇඳට සරලන සේ අදුන් දිවිසමින් මසා කළ ඇතිරිය, කෙහෙල්මුවසමින් කළ මහඟු පසතුරුණ, ඉස්දොර පාමුල රතු කොට්ට තබා ඇති රතු උඩුවියන් සහිත මහඟු යහන යන බෙමඳු වූ උස් යහන් මහ යහන් පරිහරණය කිරීමෙහි යෙදී වෙසෙද්ද, හේ තෙමේ මේ හෝ මේ බඳු වූ උස් යහන් මහ යහන් පරිභෝගයෙන් වැළැක්කේ වෙයි. මේද ඔහුගේ ශීලයෙක් වේ.

52.       යම්සේ වනාහි සමහර භවත් මහණබමුණෝ සැදැහැයෙන් දුන් බොජුන් වළඳා, සුවඳ සුණුයෙන් ඇඟ ඉලීම්, අත්පා ඇහි මනා සටහන් ගන්වනුවට තෙල් ගා මැඩීම, සුවඳ දියෙන් නෑවීම, උරහිසඈහි මස් වැඩෙනුවට මුඟුරින් තැළීම, කැඩපතින් මුහුණ බැලීම, අලංකාර වශයෙන් අඳුන් ගෑම, මල් පැලැඳීම හා විලෙවුන් දැරීම, මුවසුණු මුවවිළෙවුන් දැරීම, හස්තාභරණ දැරීම, හිසැ කුඩුම්බිය බැදීම, විසිතුරු සැරයටි දැරීම, විසිතුරු බෙහෙත්නළ දැරීම, කඩු දැරීම, විසිතුරු කුඩ දැරීම, විසිතුරු පාවහන් දැරීම, නලල්පට බැඳීම, සිළුමිණ පැලැඳීම, විසිතුරු සෙමෙර විදුනා දැරීම, දික් දාවලු ඇති සුදු රෙදි හැදීම යන ආදී ඇඟ අඩු තැන් පිරවීමටත් ඇග සැරසීමටත්, කරුණු වන දෑ පරිභෝගකිරීමෙහි යෙදී වෙසෙත් ද, හේ මහණ තෙමේ මේ හෝ මේ බඳු දෑ පරිභෝග කිරීමෙන් වැළැක්කේ  වෙයි. මේ ද ඔහුගේ ශීලයෙක් වේ.

53.       යම්සේ වනාහී සමහර භවත් මහණබමුණෝ සැදැහෙන් දුන් බොජුන් වළඳා, රාජකථා, චෝරකථා, මහාමත්‍ය කථා, සේනා කථා, භය කථා, යුද්ධ කථා, ආහාර කථා, පානකථා, වස්ත්‍රකථා, ශයනකථා, මාලා කථා, ගන්ධකථා, ඥාති කථා, යාන කථා, ග්‍රාම කථා, නිගම කථා, නගර කථා, ජනපද කථා, ස්ත්‍රී කථා, පුරුෂ කථා, කුමාර කථා, කුමාරී කථා, ශූර කථා, වීථි කථා, කුම්භස්ථාන කථා, නානාත්ව කථා, ලෝකාඛ්‍යායිකා කථා, සමුද්‍රාඛ්‍යායිකා කථා, ඉතිභවාභව කථා යන මේ බඳු වූ තිරශ්චින කථාවල යෙදී වෙසෙත් ද, ඒ මහණ තෙමේ මෙ කී හෝ මෙයින් අන්‍ය වූ හෝ මේ බඳු කථාවලින් වැළැකකේ වෙයි. මේ ද ඔහුගේ ශීලයෙක් වේ.

54.       යම්සේ වනාහී ඇතැම් පින්වත් මහණබමුණෝ සැදැහැයෙන් දුන් බොජුන් වළඳා “තෝ මේ දහම් විනය නො දනිහි. මම ම මේ දහම් විනය දනිමි. ‘මේ දහම් විනය කිමැය‘යි  තෝ දනිහි ද? තෝ වරදවා පිළිපන්නෙහි. මම් මැනවින් පිළිපන්නෙම් වෙමි. මා බස කරුණු සහිත ය. තා බස කරුණු රහිත ය. තෝ පලමුයෙන් කියැ යුත්ත පසු වැ කීයෙහි ය. පසු වැ කියැ යුත්ත පළමුයෙන් කීයෙහි ය. තා කලක් ම පුහුණු කළ දැය මගේ එක වචනයෙන් ම පෙරැළී ගියේ ය. මා විසින් තට දොස් නැගිණ. මා විසින් නිගන්නා ලද්දෙහි. මා නැගු දොසින් මිදෙන්නට හැසිරෙව (ඒ ඒ තැන ගොස් උගනුව). හැකි නම් එය විසඳව” යන ආදීන් මේ බඳු වූ උනුන් බැණ දොඩා ගැනුම්හි යෙදෙත් ද, ඒ මහණ තෙමේ මෙකී හෝ අන් මෙබඳු වූ හෝ බැණුම්දෙඩුම්වලින් වැළැක්කේ වෙයි. මේ ද ඔහුගේ ශීලයෙක් වේ.

55.       යම්සේ සමහර භවත් මහණබමුණෝ “මෙහි යන්නැ, අසෝ තැනට එන්නැ, මෙය ගෙනැ යන්න, අසෝ තැනට මෙය ගෙනෙන්නැ” යි කළ නියෝග පිළිගෙන, රජුන්ගේ රජමහඇමතියන්ගේ ක්ෂත්‍රියයන්ගේ පණිවුඩ ගෙන යෑමෙහි යෙදී වෙසෙත් ද, ඒ මහණ තෙමේ මේ කී හෝ අන් මේ වැනි වූ දූත මෙහෙවරින්, පණිවිඩ ගෙන යෑමෙන් වැළැක්කේ  වෙයි. මේද ඔහුගේ ශීලයෙක් වේ.

56.       යම්සේ සමහර පින්වත් මහණබමුණෝ සැදැහැයෙන් දුන් බොජුන් වළදා, කුහකකම් කරන්නෝ වෙත් ද, ලාභසත්කාර පතා අනුන් සිත් ඇදෙන සේ වූ චාටු බස් දොඩන්නෝ වෙත් ද, සිවු පසය ලබනු සඳහා කයින් හෝ බසින් ඇඟැවීම් කරන්නෝ වෙත් ද, ලාභාපේක්ෂායෙන් අනුනට ගරහන්නෝ වෙත් ද, ලාභයෙන් ලාභය සොයන්නෝ වෙත් ද, ඒ මහණ තෙමේ මෙ කී හෝ මෙබඳු වූ හෝ කුහනලපනවලින් වැළැක්කේ වෙයි. මේද ඔහුගේ ශීලයෙක් වේ.

 

57.       යම්සේ ඇතැම් පින්වත් මහණබමුණෝ සැදැහැයෙන් දුන් බොජුන් වළඳා, අංගශාස්ත්‍රය, නිමිත්තශාස්ත්‍රය, උත්පාතලක්ෂණය, ස්වප්නශාස්ත්‍රය, ලක්ෂණශාස්ත්‍රය, මූෂකච්ඡින්නවිද්‍යාව, අග්නිහෝමය, දර්වීහෝමය, තුෂහෝමය, කණහෝමය, තණ්ඩුලහෝමය, සර්පිෂ්හෝමය, තෛලහෝමය, මුඛහෝමය, ලෝහිතහෝමය, අංගවිද්‍යාව, වාස්තුවිද්‍යාව, ක්ෂාත්‍රවිද්‍යාව, ශිවවිද්‍යාව, භූතවිද්‍යාව, භූරිවිද්‍යාව, අහිවිද්‍යාව, විෂවිද්‍යාව, වෘශ්චිකවිද්‍යාව, මූෂකවිද්‍යාව, ශාකුනවිද්‍යාව, වායසවිද්‍යාව, පක්වධ්‍යානය, ශරපරිත්‍රාණය, මෘගපක්ෂය යන මෙකී හෝ මෙබඳු වූ හෝ තීරශ්චීනවිද්‍යායෙන්, මිත්‍යාජීවයෙන් දිවි පවත්වත්ද, ඒ මහණ තෙමේ එයින් වැළැක්කේ වෙයි. මේ ද ඔහුගේ ශීලයෙක් වෙයි.

58.       යම්සේ වනාහී ඇතැම් පින්වත් මහණබමුණෝ සැදැහැයෙන් දුන් බොජුන් වළඳා, මිණිලකුණුය, වත්ලකුණුය, දඬුලකුණුය, කඩුලකුණුය, ඊලකුණුය, දුනුලකුණුය, අවිලකුණුය, ඉතිරිලකුණුය, පුරිස්ලකුණුය, කුමරලකුණුය, කුමරිලකුණුය, දස් ලකුණු ය, දැසිලකුණුය, ඇත්ලකුණුය, අස් ලකුණුය, මියුලකුණුය, වහප්ලකුණුය, ගොන්ලකුණුය, එළුලකුණුය, බැටෙළුලකුණුය, කුකුළුලකුණුය, වටුලකුණුය, ගොය්ලකුණුය, කැණිලකුණුය, කසුබුලකුණුය, මුවලකුණුය, යන ආදී මෙබඳු තිරශ්චීන විද්‍යායෙන්,  මෙබඳු මිත්‍යාජීවයෙන් දිවි පවත්වත් ද, ඒ මහණ තෙමේ එයින් වැළැක්කේ  වෙයි. මේ ද ඔහුගේ ශීලයෙක් වේ.

59.       යම්සේ වනාහි ඇතැම් පින්වත් මහණබමුණෝ සැදැහැයෙන් දුන් බොජුන් වළඳා “අසෝ දිනැ අසෝ නැකැතින් (යුද සඳහා) සිය නුවරින් අසෝ රජුන්ගේ නික්මීම වන්නේ ය, අසෝ නැකැතින් පෙරළා සිය නුවරට ඊම වන්නේ ය, අසෝ නැකතින් පිටතැ සිටින සතුරු රජුන් හමුවන්නට රට තුල සිටින සතුරු රජුන්ගේ යෑම වන්නේ ය, අසෝ නැකැතින් පිටතැ සිටින සතුරු රජුන්ගේ ඉවත් වැ යෑම වන්නේ ය, අසෝ නැකතින් රට තුළැ සිටින රජුන් කරා පිටතැ සිටින සතුරු රජුන්ගේ පැමිණීම වන්නේ ය, අසෝ නැකතින් ඇතුළතැ සිටින රජුන්ගේ ඉවත් ව යෑම වන්නේ ය, රට ඇතුළතැ සිටන රජුනට ජය වන්නේ ය, පිටතැ සිටින සතුරු රජුනට ජය වන්නේ ය, රට තුළ සිටින රජුනට පරාජය වන්නේ යැ” යි මෙසේ ‘මොහුට ජය වන්නේ ය, මොහුට පරාජය වන්නේ යැ’යි කියමින් මේ බඳු වූ තිරශ්චීනවිද්‍යායෙන්, මෙබඳු වු මිත්‍යාජීවයෙන් දිවි පවත්වත් ද, ඒ මහණ තෙමේ මේ හෝ මේ මෙබඳු වූ තිරශ්චීනවිද්‍යායෙන් මිථ්‍යාජීවිකායෙන් වැළැක්කේ වෙයි. මේ ද ඔහුගේ ශීලයෙක් වේ.

60.       යම්සේ වනාහී ඇතැම් පින්වත් මහණබමුණෝ සැදැහැයෙන් දුන් බොජුන් වළදා “අසෝ දිනැ චන්ද්‍රග්‍රහණය වන්නේ ය. අසෝ දිනැ සූර්‍යග්‍රහණය වන්නේ ය. අසෝ දිනැ සඳ හිරු දෙදෙනා නිසි මඟින් යෑම වන්නේ ය. අසෝ දිනැ ඔවුන් නොමඟින් යෑම වන්නේ ය. අසෝ දිනැ නකත් තරුන් නිසිමඟින් යෑම වන්නේ ය. අසෝ දින ඔවුන් නොමඟින් යෑම වන්නේ ය. අසෝ දින උල්කාපතනය වන්නේ ය. දිග්දාහය වන්නේ ය. භූමිකම්පනය වන්නේ ය. වැසි නැති වැ අහස් ගෙරැවුම් වන්නේ ය. සඳහිරුන්ගේ ද, නකත් තරුන්ගේ ද, උදාව බැසීම කෙලෙසීම පිරිසිදුබව වන්නේ ය.චන්ද්‍රග්‍රහණය ලොවට මෙබඳු පල ගෙනැ දෙන්නේ ය. සුර්‍යග්‍රහණය ලොවට මෙබඳු පල ගෙනැ දෙන්නේ ය. නක්ෂත්‍රග්‍රහණය මෙබඳු පල ගෙනැ දෙන්නේ ය. සඳ හිරුන් නිසි මඟින් යෑම මෙබඳු පල ගෙනැ දෙන්නේ ය. සඳ හිරු දෙදෙනාගේ නොමඟින් යෑම මෙබඳු පල ගෙනැ දෙන්නේ ය. නකත්තරුවල පථගමනය මෙබඳු පල ගෙනැ දෙන්නේ ය. ඔවුන්ගේ උප්පථගමනය මෙබඳු පල ගෙනැ දෙන්නේ ය. උල්කාපතනය මෙ බඳු පල ගෙනැ දෙන්නේ ය. දිග්දාහය මෙ බඳු පල ගෙනැ දෙන්නේ ය. භූමිකම්පනය මෙබදු පල ගෙන දෙන්නේ ය. වැසි නැති වැ අහස් ගෙරැවුම් මෙබඳු පල දෙන්නේ ය. සඳහිරුන්ගේ ද නකත් තරුවලද උදාවත් බැසීමත් කෙළෙසීමත් පිරිසිදු වීමත් මෙ බඳු මේ බඳු පල දෙන්නේ යැ” යි කියනුවෝ මෙ බඳු තිරශ්චීන විද්‍යායෙන්, මෙ බඳු මිථ්‍යාජීවයෙන් දිවි පවත්වත් ද, ඒ මහන තෙමේ මේ හෝ මෙ බඳු තිරශ්චින විද්‍යායෙන්, මිථ්‍යාජීවිකායෙන් වැළැක්කේ වෙයි. මේ ද ඔහුගේ ශීලයෙක් වේ.

61.       යම්සේ වනාහී ඇතැම් පින්වත් මහණ බමුණෝ සැදැහැයෙන් දුන් බොජුන් වළඳා “මේ සමයෙහි වැසි වස්නේ ය. මේ සමයෙහි නියං වන්නේ ය. මේ සමයෙහි රට සුභික්ෂ වන්නේ ය. මේ සමයෙහි රට දුර්භික්ෂ වන්නේ ය. මේ සමයෙහි රටට උවදුරු වන්නේ ය. මේ සමයෙහි රටට බිය වන්නේ ය. මේ කලැ රෝග වන්නේ, මෙ කලැ රෝග නැති බව වන්නේ යැ” යි පලාපල කීම ද, මුද්‍රාව(ඇඟිලි පුරුක්හී සංඥා තබා ගිණීම )ද, ගණනාව (එක දෙක යන ආදීන් ගිණීම) ද, කාව්‍යශාස්ත්‍රය, ලෝකායත ශාස්ත්‍රය යන මේ හෝ මේබඳු තිරශ්චීන විද්‍යායෙන්, මිථ්‍යාආජිවයෙන් දිවි පවත්වත් ද, ඒ මහණ තෙමේ මේ හෝ අන් මෙ බඳු වු හෝ තිරශ්චීනවිද්‍යායෙන්, මිථ්‍යාආජීවයෙන් වැළැක්කේ වෙයි. මේ ද ඔහුගේ ශීලයෙක් වේ.

62.       යම්සේ වනාහී ඇතැම් පින්වත් මහණබමුණෝ සැදැහැයෙන් දුන් බොජුන් වළඳා, ආවාහ සඳහා නකත් කීම, විවාහ සඳහා නකත් කීම, වෙන් වූ අඹුසැමියන් එක් වන්නට නකත් කීම, අඹුසැමියන් වෙන් වන්නට නකත් කීම, දුන් ණය රැස් කිරීමට නකත් කීම, මුදල් ණයට පොලියට දීමට නකත් කීම, සෞභාග්‍ය ඇති වනුවට යන්ත්‍ර මන්ත්‍රාදිය කැරැ දීම, බිම් පාලු වන්නට හදි හූනියම් කිරීම, නැසෙන්නට යන දරු ගබ් රැකෙන්නට පිළියම් කිරීම, දිවගුලු බැඳිම, මන්ත්‍රාදියේ බලයෙන් හනු තද කිරීම, අත් පෙරැළෙන්නට මතුරු දැපීම, හනු පෙරැළෙන්නට මතුරු දැපීම, කන් අගුලු වැටෙන්නට මතුරු දැපීම, කැඩපතෙහි දේවතාවේශය කොට ප්‍රශ්න ඇසීම, කුමරියක ලවා පේන කියැවීම, දෙව්දැස්සක ලවා පේන කියැවීම, ජිවිකා පිණිස හිරු පිදීම, මහබඹු පිදීම, මතුරු දපා මුවින් ගිනිජල් විහිදුවීම, මතුරු දපා සිරිකත කැඳවීම, යන මේ හෝ අන් මේ බඳු  වූ තිරශ්චීනවිද්‍යයෙන්, මිථ්‍යාජීවයෙන් දිවිපවත්වත් ද, ඒ මහණ තෙමේ මේ ද, අන් මෙබඳු වූ ද තිරශ්චීනවිද්‍යායෙන්, මිථ්‍යාජීවයෙන් වැළැක්කේ වෙයි. මේ ද ඔහුගේ ශීලයෙක් වේ.

63.       යම්සේ වනාහී ඇතැම් පින්වත් මහණබමුණෝ සැදැහැයෙන් දුන් බොජුන් වළඳා, ශාන්තිකර්ම, ප්‍රණිධිකර්ම, භූරිකර්ම, පණ්ඩකයා පිරිමියෙකු කිරීම, පිරිමියා පණ්ඩකයෙකු කිරීම, වාස්තුකර්ම, වාස්තු පරිකිරණ, මතුරු දපා මුව දෙවුම, මතුරු දපා අනුන් නෑවිම, සෙත් පතා ගිනිපිදීම, ගිහියනට වමන කරවීම, බඩ විරේක කරවීම, ළය විරේකයට බේත් දීම, වස්ති කිරීම, ශිර්ෂවිරේචන බේත් දීම, කන් ලෙඩට තෙල් පිසැදීම, ගිහියන් සඳහා ඇස පටලයට සිහිල ගන්වන නෙත් තෙල් පිසීම, ගිහියනට නස්‍ය දීම, කාරම් අඳුන් සාදා දීම,  ඇස සිසිල ගන්වන අඳුන් සාදා දීම, ගිහියන්ගේ ඇසැ උල්ඇන ලෙඩට පිළියම් කිරීම, මුල් බෙහෙත් දීම( කාය චිකිත්සාව) , කාරම් බේත් බැඳ වණ සුව වූ පසු ඒවා ගවා දැමීම යැ” යි මේ ආදී වූ හෝ මෙබඳු වූ තිර්ශචීනවිද්‍යායෙන්, මිථ්‍යාජීවයෙන්, දිවි පවත් වත් ද, ඒ මහණ තෙමේ ඒ සියල්ලෙන් වැළැක්කේ වෙයි. මේ ද ඔහුගේ ශිලයෙක් වේ.

64.       වාසෙට්ඨය, ඒ මහණ තෙමේ මෙසේ ශීලසම්පන්න වූයේ ශීලසංවරහෙතුයෙන් කිසිම එක ද අසංවරතායෙකින් පහළ වියැ හැකි බියක් නො දකී. වාසෙට්ඨය, කෂ්ත්‍රියාභිෂේකයෙන් අභිෂේක ලත්, වැනසූ සතුරන් ඇති ක්ෂ්ත්‍රියයෙක් කිසි ම එකද සතුරෙකුගෙන් වියැ හැකි කිසිදු බියකුත් යම්සේ නොදක්නේ ද, වාසෙට්ඨය, එසේ ම මහණ තෙමේ මේ පරිද්දෙන් ශීලසම්පන්න වූයේ ශීලසංවරහේතුයෙන් කිසිම එක ද අසංවරයෙකින් ඉපැදිය හැකි බියක් නොදකී.  හේ මේ ආර්‍ය ශීලස්ඛන්ධයෙන් සමන්විත වූයේ, සිය සතන්හි නිදොස් වූ කායික චෛතසික සුවය විඳී. වාසෙට්ඨය, මෙසේ වනාහී මහණ තෙමේ ශීලසම්පන්න වේ.

65.       වාසෙට්ඨය, මහණ තෙමේ කෙසේ නම් ඉඳුරන්හී වැසූ දොර ඇත්තේ වේ ද? යත්: වාසෙට්ඨය, මේ  සස්නෙහි මහණ තෙමේ ඇසින් රූපයක් දැක ශුභාදීවසයෙන් එහි ලකුණු නො ගන්නේ වේ. ශූභාදිවශයෙන් අත් පා ආදී අවයවයන්ගේ ආකාර සිතට නොගන්නේ වේ. යම් කරුණෙකින් චක්ෂුරින්ද්‍රිය වසා නො ගෙන වසන්නහුගේ චිත්තසන්තානයට විෂම ලෝභ දොම්නස් ආදී ලාමක අකුශල ස්වභාවයෝ නැවත නැවත වෑස්සෙන්නාහු ද (නො හොත් චිත්තසන්තානය ලුහුබඳනාහු ද)එහි (ඒ චක්ෂුරින්ද්‍රියයාගේ ) සංවරය පිණිස හේ පිළිපදී.  ඒ චක්ෂුරින්ද්‍රියය රකී. ඒ චක්ෂුරින්ද්‍රියයෙහි සංවරයට පැමිණේ.

කනින් හඬ අසා ශුභාදීවසයෙන් එහි ලකුණු නො ගන්නේ වේ. ශූභාදිවශයෙන් ආකාර නොගන්නේ වේ. යම් කරුණෙකින් සෝතඉන්ද්‍රිය වසා නො ගෙන වසන්නහුගේ චිත්තසන්තානයට විෂම ලෝභ දොම්නස් ආදී ලාමක අකුශල ස්වභාවයෝ නැවත නැවත වෑස්සෙන්නාහු ද (නො හොත් චිත්තසන්තානය ලුහුබඳනාහු ද)එහි (ඒ සෝතඉන්ද්‍රියයාගේ) සංවරය පිණිස හේ පිළිපදී.  ඒ සෝතඉන්ද්‍රිය රකී. ඒ සෝතඉන්ද්‍රියයෙහි සංවරයට පැමිණේ.

නාසායෙන් ගඳ ආඝ්‍රාණය කොට ශුභාදීවශයෙන් එහි ලකුණු නො ගන්නේ වේ. ශුභාදීවශයෙන් ආකාර නොගන්නේ වේ. යම් කරුණෙකින් ඝාණඉන්ද්‍රිය වසා නොගෙන වසන්නහුගේ චිත්තසන්තානයට විෂම ලෝභ දොම්නස් ආදී ලාමක අකුශල ස්වභාවයෝ නැවත නැවත වෑස්සෙන්නාහු ද (නො හොත් චිත්තසන්තානය ලුහුබඳනාහු ද) එහි (ඒ ඝාණඉන්ද්‍රියයාගේ) සංවරය පිණිස හේ පිළිපදී.  ඒ ඝාණඉන්ද්‍රියය රකී. ඒ ඝාණඉන්ද්‍රියයෙහි සංවරයට පැමිණේ.

දිවෙන් රස ආස්වාද කොට ශුභාදීවසයෙන් එහි ලකුණු නො ගන්නේ වේ. ශුභාදීවසයෙන් ආකාර නොගන්නේ වේ. යම් කරුණෙකින් ජිව්හින්ද්‍රිය වසා  නො ගෙන වසන්නහුගේ චිත්තසන්තානයට විෂම ලෝභ දොම්නස් ආදී ලාමක අකුශල ස්වභාවයෝ නැවත නැවත වෑස්සෙන්නාහු ද (නො හොත් චිත්තසන්තානය ලුහුබඳනාහු ද)එහි (ඒ ජිව්හින්ද්‍රියයාගේ ) සංවරය පිණිස හේ පිළිපදී.  ඒ ජිව්හින්ද්‍රියය රකී. ඒ ජිව්හින්ද්‍රියයෙහි සංවරයට පැමිණේ.

කයින් ස්ප්‍රෂ්ටව්‍යය (ඇඟට හැපෙන දෑ) ස්පර්ශ කොට ශුභාදීවසයෙන් එහි ලකුණු නො ගන්නේ වේ. ශුභාදීවසයෙන් ආකාර නොගන්නේ වේ. යම් කරුණෙකින් කායින්ද්‍රිය වසා  නො ගෙන වසන්නහුගේ චිත්තසන්තානයට විෂම ලෝභ දොම්නස් ආදී ලාමක අකුශල ස්වභාවයෝ නැවත නැවත වෑස්සෙන්නාහු ද (නො හොත් චිත්තසන්තානය ලුහුබඳනාහු ද)එහි (ඒ කායින්ද්‍රියයාගේ ) සංවරය පිණිස හේ පිළිපදී.  ඒ කායින්ද්‍රියය රකී. ඒ කායින්ද්‍රියයෙහි සංවරයට පැමිණේ.

සිතින් ධර්මාලම්බන දැන, ශුභාදී වසයෙන් එහි ලකුණු ගන්නේ නො වේ. ශුභාදීවසයෙන් ආකාර ගන්නේ නො වේ. යම් ආකාරයෙන් මනින්ද්‍රිය සංවර කර නො ගෙන වසන්නහුගේ චිත්තසන්තානයට විෂම ලෝභ දොම්නස් ආදී ලාමක අකුශල ස්වභාවයෝ නැවත නැවත වෑස්සෙන්නාහු ද (නො හොත් චිත්තසන්තානය ලුහුබඳනාහු ද)එහි (ඒ මනින්ද්‍රියයාගේ ) සංවරය පිණිස හේ පිළිපදී.  ඒ මනින්ද්‍රියය රකී. ඒ මනින්ද්‍රියයෙහි සංවරයට පැමිණේ.

හේ මේ ආර්‍ය වූ ඉන්ද්‍රියසංවරයෙන් සමන්විත වූයේ සිය සතන්හි අව්‍යාසේක සුඛය (කෙලෙසුන් ගෙන් තෙත් නොවීමෙන් වූ පිරිසිදු අධිචිත්ත සුඛය) විඳී. වාසෙට්ඨය,  මෙසේ වනාහී මහණ තෙමේ ඉන්ද්‍රියයන්හී වැසූ දොර ඇත්තේ වේ.

66.       වාසෙට්ඨය, මහණ තෙමේ කෙසේ නම් ස්මෘතිසම්ප්‍රජානනයෙන් (සිහිනුවණින්) සමන්විත වේ ද? යත්:

වාසෙට්ඨය, මේ සස්නෙහි මහණ තෙමේ ඉදිරියට යෑමෙහි පෙරළා ඊමෙහි (ආපසු හැරීමෙහි) මනා නුවණින් දැන ම (එය) කරනුයේ වෙයි. ඉදිරි බැලීමෙහි, අනුදික් බැලීමෙහි, (වටපිට බැලීමෙහි) මනා නුවණින් දැනම (එය) කරනුයේ වෙයි. අත් පා ආදිය හැකිලීමෙහි, දිගු කිරීමෙහි නුවණීන් දැන ම (එය) කරනුයේ වෙයි.  සඟළසිවුර ද පාත්‍රය ද සෙසු සිවුරු ද දැරීමෙහි නුවණින් දැන ම කරන්නේ වෙයි. ආහාර ගැන්මෙහි, පැන් පීමෙහි, පිටි කැවිලි ආදිය කෑමෙහි, මී ආදිය රස විඳීමෙහි, නුවණීන් දැන ම කරනුයේ වෙයි. මල මූ පහ කිරීමෙහි නුවණීන් දැන ම කරනුයේ වෙයි. ගමනෙහි සිටීමෙහි හිඳීමෙහි නිදීමෙහි කථා කිරීමෙහි, නො බිණීමෙහි නුවණින් දැන කරනුයේ වෙයි. වාසෙට්ඨය, මෙසේ වනාහී මහණ තෙමේ සිහි නුවණින් සමන්විත වෙයි.

67.       මහජරාණෙනි, කෙසේ නම් මහණ තෙමේ ලද පමණෙහි සතුටු වේද ? යත්:

වාසෙට්ඨය, මේ සස්නෙහි මහණ තෙමේ කායපරිහරණයට ප්‍රමාණ වූ සිවුරින් ද කුක්ෂිපරිහරණයට ප්‍රමාණ වූ ආහාරයෙන් ද සතුටු වෙයි. හේ යම් යම් තැනකට නික් මැ යේ ද, අට පිරිකර පමණක් ගෙන ම නික්මෙයි. වාසෙට්ඨය, (පියා හඹනුවට තරම්) අත්තටු ඇති කුරුලු තෙමේ යම් යම් තැනක පියා හඹා යේ නම්, පියාපත්බර සහිත ව ම යම් සේ පියාහඹා යේ ද, එසේ ම, වාසෙට්ඨය, ඒ මහණ තෙමේ කායපරිහරණයට ප්‍රමාණ වූ සිවුරින් ද කුක්ෂිපරිහරණයට ප්‍රමාණ වූ ආහාරයෙන් ද සතුටු වෙයි. හේ යම් යම් තැනකට යේ ද පා සිවුරු (ආදී අට පිරිකර පමණක්) රැගෙන ම යෙයි. මහරජාණනි, මෙසේ වනාහි තෙමේ ලද පසයෙහි සතුටු වේ.

68.       වාසෙට්ඨය, ඒ මහණ තෙමේ මේ ආර්‍ය ශීලස්ඛන්ධයෙන් ද සමන්විත වූයේ, මේ ආර්‍ය ඉන්ද්‍රියසංවරයෙන් ද සමන්විත වූයේ, මේ ආර්‍ය ස්මෘතිසම්ප්‍රජන්නයෙන් ද සමන්විත වූයේ, මේ ආර්‍ය සන්තුෂ්ටියෙන් ද සමන්විත වූයේ, අරණ්‍ය වෘක්ෂමූල පර්වත කඳුරැලි ගිරිගුහා සොහොන් වනපෙත් (වනප්‍රස්ථ) අභ්‍යවකාශ (එළිමහන්) පිදුරුලෙන් යන මෙ කී ජනශූන්‍ය කිසි සෙනස්නක් භජනය කෙරෙයි. හේ පිඬු  සෙවීමෙන් පෙරළා ආයේ, පසුබත් සෙමෙහි, පලක් බැඳ උඩු කය කෙළින් පිහිටුවා, කමටහනට අභිමුඛ කොට සිහිය එළවා හිඳී.

69.       හේ ලොවැ (පඤ්ච උපාදානස්කන්ධය කෙරෙහි) ඇල් ම හැර, විෂ්කම්භණප්‍රහාණයෙන් (යට පත් කිරීමෙන්) පහ වූ අභිජඣායෙන් යුත් සිතින් වෙසෙයි.  අභිජ්ඣාව කෙරෙන් සිත පිරිසිදු කෙරෙයි. ව්‍යාපාදප්‍රද්වේෂය (ක්‍රෝධය) හැර, ව්‍යාපාද රහිත සිතැත්තේ, සියලු පණ ඇති සතුන් කෙරේ හිතානුකම්පා ඇති වැ වෙසෙයි. ක්‍රෝධය කෙරෙන් සිත පිරිසිදු කෙරෙයි. ස්ත්‍යානමිද්ධය  හැර, පහ වූ ස්ත්‍යානමිද්ධය ඇත්තේ දිව රෑ දෙක්හි ම දුටු එළිය හඳුනනු හැකි පිරිසිදු සංඥාව ඇත්තේ, සිහියෙනුත් නුවණිනුත් යුක්ත වූයේ වෙසෙයි. ස්ත්‍යානමිද්ධය කෙරෙන් සිත පිරිසිදු කෙරෙයි. උදහසත් (සිතැ නොසංහුන් බවත්) කුකුසත්(කළ නො කළ දැයෙහි පසුතැවිල්ලත්) සිතින් දුරැ ලා, අනුද්ධත වැ (නොසංහුන් බැවින් තොර වැ) සංසිඳුනු ස්වකීය චිත්තසන්තානය ඇත්තේ, උදහස් කුකුස් දෙක කෙරෙන් සිත පිරිසිදු කෙරෙයි. සැකය දුරැ ලා, පහ වූ සැක ඇත්තේ, කුසල් දහම්හි සැක  නො කරනුයේ, සැකය කෙරෙන් සිත පිරිසිදු කෙරෙයි.

70.       යම්සේ පුරුෂයෙක් (පොලියට)ණය මුදලක් ගෙනැ කර්මාන්ත කරන්නේ ද, ඔහුගේ ඒ කර්මාන්ත සමෘද්ධ වන්නේ නම්, හේ යම් පරණ ණය මුදල් වී නම්, ඒ සියල්ල ගෙවා අවසන් කරන්නේ ද, මත්තෙහි ඉතිරි වූ යමක් ඇත් නම් එය අඹුදරුවන් රක්නා පිණිස වන්නේ ද, එසේ වූ ඔහුට “මම් පලමුයෙන් ණයට මුදල් ගෙන කර්මාන්ත කළෙමි. ඒ මගේ කර්මාන්ත සමෘද්ධ විය. ඒ මම්, යම් පරණ ණය මුදල් වී නම් එය ගෙවා අවසන් කෙළෙමි. අඹුදරුවන් රක්නට වැඩිපුර ඉතිරි වූ මුදලෙක් ද මට ඇතැ” යි. මෙසේ සිතෙක් වන්නේ ද, හේ ඒ ණයනැතිබව කරණ කොට ගෙන සතුට ලබන්නේ ද, සොම්නසට පැමිණෙන්නේ ද-

71.       වාසෙට්ඨය, යම් සේ පුරුෂයෙක් රෝගී වූයේ, දුකට පැමිණියේ, දැඩි ලෙස ගිලන් වන්නේ ද, ඔහුට බතුත් නො රිසියෙන්නේ ද, ඔහුගේ ඇඟපත ශක්ති පමණකුත් නො වන්නේ ද, හේ මෑත කාලයෙහි ඒ ආබාධයෙන් මිදෙන්නේ නම්, ඔහුට බතුත් රිසියේ නම්, ඔහු ඇඟපත ශක්තිය ද වන්නේ නම්, “මම් වූ කලී පෙරැ දුකට පත්, දැඩිව ගිලන් බව් ඇති ලෙඩෙක් වීමි. මට ආහාර ද රිසි නොවී ය. මා ඇඟපත ශක්තිය ද නො වී ය. ඒ මම් දැන් ඒ ලෙඩින් මිදුනෙම් වෙමි. ඒ මට ආහර ද රිසියෙයි. මා ඇඟ පත ශක්තිය ද ඇතැ” යි ඔහුට මෙසේ සිතෙක් වන්නේ නම්, හේ ඒ කරුණින් සතුට ලබන්නේ ද, සොම්නසට පැමිණෙන්නේ ද -

72.       වාසෙට්ඨය, යම් සේ පුරුෂයෙක් හිර ගෙහි බැඳුණේ වන්නේ ද, හේ පසු කලෙක ධනය වියදම් නො කොට පහසුවෙන් ඒ හිර ගෙන් මිදෙන්නේ ද, (ඒ හේතුයෙන්) ඔහුගේ කිසි භෝග විනාශයෙක් නො වන්නේ ද, “මම් වූ කලී පෙරැ හිර ගෙහි බැඳුණෙම් වීමි. ඒ මම් දැන් ධන වියදම් නො කොට පහසුවෙන් ඒ හිර ගෙන් මිදුණෙම් වෙමි. මගේ භෝගයනට කිසි විනාශයෙක් ද නැතැ” යි ඔහුට මෙසේ සිතෙක් වන්නේ ද, හේ ඒ කරුණින් සතුට ලබන්නේ ද, සොම්නසට පැමිණෙන්නේ ද -

73.       වාසෙට්ඨය, යම්සේ තමා අයත් පැවැතුම් නැති, අනුන් අයත් පැවැතුම් ඇති, කැමැති අතෙක යන්නට අවසර නැති දාස පුරුෂයෙක් වන්නේ ද, හේ මෑත භාගයෙහි තමා අයත් පැවැතුම් ඇතියේ, පරා අයත් පැවැතුම් නැත්තේ, නිදහස් වූයේ , කැමැති අතෙක යා හැකි වූයේ ඒ දාසභාවයෙන් මිදෙන්නේ ද, එසේ වූ ඔහුට “මම් වූ කලී පෙරැ තමා අයත් පැවැතුම් නැති, පරා අයත් පැවැතුම් ඇති, කැමැති අතෙක යා නොහැකි නොහැකි දාසයෙක් විමී. ඒ මම් දැන් ඒ දාසභාවයෙන් මිදුණෙම්, මා අයත්. පැවැතුම් ඇතියෙම්, පරා අයත් පැවැතුම් නැතියෙම්, නිදහස් වූයෙම් කැමැති අතෙක යා හැකියෙම් වෙමි” යි මෙසේ සිතෙක් වන්නේ ද, හේ ඒ කරුණින් සතුට ලබන්නේ ද, සොම්නසට පැමිණෙන්නේ ද-

74.       වාසෙට්ඨය, යම්සේ ධනවත් වූ භෝගසම්පත් ඇති පුරුෂයෙක් දුර්ලභ වූ ආහාර ඇති, උවදුරු ඇති, දිය නැති දික් කතරමඟකට බස්නේ ද, හේ පසු කෙලක සුවසේ ඒ නිරුදක පෙදෙස ඉක් මැ යන්නේ ද, උවදුරු නැති විපත් නැති ගම්මානයකට බස්නේ ද, එසේ වූ ඔහුට “මම් වූ කලී පෙර ධන ඇතියෙම්, භෝග සම්පත් ඇතියෙම්, දිය නැති, ආහාර දුර්ලභ, ප්‍රතිභය සහිත දික් මඟකට බටුයෙමි. ඒ මම් දැන් සුවසේ ඒ කාන්තාරය තරණය කෙළමි. නිරුපද්‍රැත භය රහිත ගමකට පැමිණෙයෙම් වෙමි” යි සිතෙක් වන්නේ ද, හේ ඒ කරුනින් සතුට ලබන්නේ ද, සොම්නසට පැමිණෙන්නේ ද-

75.       වාසෙට්ඨය, එසේ ම මහණ තෙමේ ණයක් මෙන් ලෙඩක් මෙන් හිරගෙයක් මෙන් වහල් බවක් මෙන් දිය නැති දික් මඟක් මෙන් (පිළිවෙලින්) මේ පහ නොවූ නීවරණ පස තමා කෙරෙහි දකී. වාසෙට්ඨය ණය නැති බව යම්සේද, ලෙඩ නැති බව යම්සේ ද, උවදුරු නැති බිම යම්සේ ද, එසේම (පිළිවෙලින්) මේ පහ වූ නිරවණ පස(හෙවත් නීවරණ පසේ දුරු වීම) තමා කෙරෙහි දකී.

76.       තමා කෙරෙහි පහවු මේ නීවරණ පස දක්නා ඔහුට සතුට උපදී.  සතුටු වූවහුට ප්‍රීතිය උපදී. සිතැ ප්‍රීතිය ඇත්තහුගේ නාම කය සංහිඳේ. සංහුන් නාම කය ඇත්තේ සුව විඳී. සුවැතියහු සිත සමාධිගත වේ. (එකඟ වේ.)

77.       හේ මෛත්‍රීසහගත සිතින් එක් දිශාවක් පැතිරැ ගෙන (අරමුණු කොට) වෙසෙයි. එසේ දෙවෙනි දිශාව ද, තෙවෙනි දිශාව ද, පැතිරැ ගෙන වෙසෙයි. එසේ ම උඩ දෙස ද, යට දෙස ද, සරස දැ යි මේ හැම තැනම සර්වාත්මතායෙන් (සියල්ල තමා හා සමත්වයෙන්) සර්වවත් (සියලු සතුන් ඇති) ලොව විපුල වූ ප්‍රමාණරහිත වූ වෛරරහිත වූ නිදුක් මෛත්‍රී සහගත සිතින් පැතිරැ ගෙන වෙසෙයි. වාසෙට්ඨය, යම්සේ කාබලැති සක්බිඹින්නෙක් පහසුවෙන් ම (සිය) සක්හඬින් සිව්දිඟුන් හඟවන්නේ ද (සිව් දිග ම සක්හඬ පතුරුවන්නේ ද)  එපරිද්දෙන් ම වාසෙට්ඨය, මෙසේ (අප්‍රමාණ ව) වඩනා ලද මෛත්‍රීචිත්තවිමුක්ති කරණ කොට ගෙන , ප්‍රමාණවිසින් කරන ලද යම් කර්මයෙක්  (හෙවත් යම් කාමාවචර මෛත්‍රී කර්මයෙක්) ඇත් නම්, එය එහි අවශිෂ්ට (ඉතිරි) නොවේ. (ඒ මහද්ගතකර්‍ම අතරැ ලැග ගන්නට කාමාවචර කර්‍ම සමත් නොවේ.) එය එහි ඒ මහද්ගත කර්‍මය මැඩ ගෙන ද නො සිටී. (කාමාවචරකර්‍ම ඒ මහද්ගතකර්‍ම විපාක මැඩ තමනට ඉඩ ගන්නට ද සමත් නොවෙයි). වාසෙට්ඨය, මේ මෛත්‍රී චිත්ත විමුක්තිය ද බඹහුගේ සහභාවයට මඟ ය.

78. තව ද අනෙකක් කියමි. වාසෙට්ඨය, මහණ තෙම කරුණා සහගත සිතින් එක් දෙසක් පැතිරැ ගෙන වෙසේ, එසේ දෙවෙනි දෙස ද, එසේ තෙවෙනි දෙස ද, එසේ සිව්වන දෙස ද, පැතිරැ ගෙන වෙසේ. මෙසේ උඩ දෙස ද, යට දෙස ද, සරස දැයි මේ හැම තැන ම සියල්ල තමා හා සමත්වයෙන් සියලු සතුන් ඇති ලොව (සියළු සත්ලොව්) විපුල  වූ මහද්ගත වූ ප්‍රමාණරහිත වූ වෛරරහිත වූ නිදුක් වූ කරුණාසහගත සිතින් පැතිරැ ගෙන වෙසෙයි. වාසෙට්ඨය, යම්සේ කාබලැති, සක්පිඹින්නෙක් පහසුවෙන් ම සිය සක්හඬින් සිවුදිගුන් හඟවන්නේ ද(සක්හඬින් සිවුදිග ම සක්හඬ පතුරුවන්නේ ද) එ පරිද්දෙන් ම වාසෙට්ඨය, මෙසේ වඩනා ලද කරුණා චිත්ත විමුක්තිය හේතු කොට ගෙන, ප්‍රමිත වූ (කාමාවචර වූ) යම් කර්‍මයෙක් ඇත් නම් එය එහි අතරැ ඉතිරි වැ නො රැඳේ. එය එහි මහද්ගතකර්‍මය මැඩ ගෙන ද නො සිටී. වාසෙට්ඨය, මේ කරුණා චිත්ත විමුක්තිය ද බ්‍රහ්මසහභාවයට මඟ වේ.

79.       තවද අනෙකක් කියමි. වාසෙට්ඨය, මහණ තෙම මුදිතා සහගත සිතින් එක් දෙසක් පැතිරැ ගෙන වෙසේ, එසේ දෙවෙනි දෙස ද, එසේ තෙවෙනි දෙස ද, එසේ සිව්වන දෙස ද, පැතිරැ ගෙන වෙසේ. මෙසේ උඩ දෙස ද, යට දෙස ද, සරස දැයි මේ හැම තැන ම සියල්ල තමා හා සමත්වයෙන් සියලු සතුන් ඇති ලොව (සියළු සත්ලොව්) විපුල  වූ මහද්ගත වූ ප්‍රමාණරහිත වූ වෛරරහිත වූ නිදුක් වූ මුදිතාසහගත සිතින් පැතිරැ ගෙන වෙසෙයි. වාසෙට්ඨය, යම්සේ කාබලැති, සක්පිඹින්නෙක් පහසුවෙන් ම සිය සක්හඬින් සිවුදිගුන් හඟවන්නේ ද(සක්හඬින් සිවුදිග ම සක්හඬ පතුරුවන්නේ ද) එ පරිද්දෙන් ම වාසෙට්ඨය, මෙසේ වඩනා ලද මුදිතා චිත්ත විමුක්තිය හේතු කොට ගෙන, ප්‍රමිත වූ (කාමාවචර වූ) යම් කර්‍මයෙක් ඇත් නම් එය එහි අතරැ ඉතිරි වැ නො රැඳේ. එය එහි මහද්ගතකර්‍මය මැඩ ගෙන ද නො සිටී. වාසෙට්ඨය, මේ මුදිතා චිත්ත විමුක්තිය ද බ්‍රහ්මසහභාවයට මඟ ය.

80.       තවද අනෙකක් කියමි. වාසෙට්ඨය, මහණ තෙම උපේක්ෂා සහගත සිතින් එක් දෙසක් පැතිරැ ගෙන වෙසේ, එසේ දෙවෙනි දෙස ද, එසේ තෙවෙනි දෙස ද, එසේ සිව්වන දෙස ද, පැතිරැ ගෙන වෙසේ. මෙසේ උඩ දෙස ද, යට දෙස ද, සරස දැයි මේ හැම තැන ම සියල්ල තමා හා සමත්වයෙන් සියලු සතුන් ඇති ලොව (සියළු සත්ලොව්) විපුල  වූ මහද්ගත වූ ප්‍රමාණරහිත වූ වෛරරහිත වූ නිදුක් වූ උපේක්ෂාසහගත සිතින් පැතිරැ ගෙන වෙසෙයි. වාසෙට්ඨය, යම්සේ කාබලැති, සක්පිඹින්නෙක් පහසුවෙන් ම සිය සක්හඬින් සිවුදිගුන් හඟවන්නේ ද(සක්හඬින් සිවුදිග ම සක්හඬ පතුරුවන්නේ ද) එ පරිද්දෙන් ම වාසෙට්ඨය, මෙසේ වඩනා ලද උපේක්ෂා චිත්ත විමුක්තිය හේතු කොට ගෙන, ප්‍රමිත වූ (කාමාවචර වූ) යම් කර්‍මයෙක් ඇත් නම් එය එහි අතරැ ඉතිරි වැ නො රැඳේ. එය එහි මහද්ගතකර්‍මය මැඩ ගෙන ද නො සිටී. වාසෙට්ඨය, මේ උපේක්ෂා චිත්ත විමුක්තිය ද බ්‍රහ්මසහභාවයට මඟ ය.

81.       වාසෙට්ඨය: ඒ කිමැයි සිතයි ද? මෙසේ (බඹවෙහෙරින්)වසන මහණ තෙම ස්ත්‍රීපරිග්‍රහ ඇත්තේ ද? ස්ත්‍රීපරිග්‍රහය නැත්තේ ද?

[වාසෙට්ඨ:] “ස්ත්‍රීපරිග්‍රහ නැත්තේ ය, භවද් ගෞතමයිනි.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වෙර සිතැත්තේ ද? වෙර සිත් නැත්තේ ද?‘’”

[වාසෙට්ඨ:] “වෙර නැත්තේ ය, භවද් ගෞතමයිනි.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “නිදුක් සිත් ඇත්තේ ද? නිදුක් සිත් නැත්තේ ද?‘’”

[වාසෙට්ඨ:] “නිදුක් සිත් ඇත්තේ  ය, භවද් ගෞතමයිනි.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “කිලිටි සිතැත්තේ ද? කිලිටි සිත් නැත්තේ ද?‘’”

[වාසෙට්ඨ:] “කිලිටි සිත් නැත්තේ ය, භවද් ගෞතමයිනි.”

 

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වශවර්ත්ති(චිත්තවහීතා ඇත්තේ) ද? අවශවර්ත්ති (චිත්තවහීතා නැත්තේ) ද?‘’”

[වාසෙට්ඨ:] “වශවර්ත්තී (චිත්තවශීතා ඇත්තේ)ය, භවද් ගෞතමයිනි.”

82.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, මෙසේ වූ කලි භික්ෂු තෙම ස්ත්‍රීපරිග්‍රහ නැත්තේ ය. බඹාද ස්ත්‍රීපරිග්‍රහ නැත්තේ ය. ස්ත්‍රීපරිග්‍රහ නැති බඹා හා ස්ත්‍රීපර්ග්‍රහ නැති භික්ෂුහුගේ සැසැඳෙන බවෙක් වේ ද? සමබවෙක් වේ ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “එසේ ය භවද් ගෞතමයිනි.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “මැනව වාසෙට්ඨය, ඒ ස්ත්‍රීපරිග්‍රහ නැති භික්ෂු තෙම ඒකාන්තයෙන් කාබුන් මරණින් මතු ස්ත්‍රීපරිග්‍රහ නැති බඹහුගේ සහවාසයට පැමිණෙන්නේ ය යන මේ කාරණය විද්‍යාමාන ය. (ඇති එකෙකි, විය යුත්තෙකි. )”

83.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, මෙසේ වූ කලි භික්ෂු තෙම වෙරසිත් නැත්තේ ය. බඹාද වෙරසිත් නැත්තේ ය. වෙරසිත් නැති බඹා හා වෙරසිත් නැති භික්ෂුහුගේ සැසැඳෙන බවෙක් වේ ද? සමබවෙක් වේ ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “එසේ ය භවද් ගෞතමයිනි.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “මැනව වාසෙට්ඨය, ඒ වෙරසිත් නැති භික්ෂු තෙම ඒකාන්තයෙන් කාබුන් මරණින් මතු වෙරසිත් නැති බඹහුගේ සහවාසයට පැමිණෙන්නේ ය යන මේ කාරණය විද්‍යාමාන ය. (ඇති එකෙකි, විය යුත්තෙකි. )”

84.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, මෙසේ වූ කලි භික්ෂු තෙම නිදුක් සිතැත්තේ ය. බඹාද නිදුක් සිතැත්තේ ය. නිදුක් සිතැති බඹා හා නිදුක් සිතැති භික්ෂුහුගේ සැසැඳෙන බවෙක් වේ ද? සමබවෙක් වේ ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “එසේ ය භවද් ගෞතමයිනි.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “මැනව වාසෙට්ඨය, ඒ නිදුක් සිතැති භික්ෂු තෙම ඒකාන්තයෙන් කාබුන් මරණින් මතු නිදුක් සිතැති බඹහුගේ සහවාසයට පැමිණෙන්නේ ය යන මේ කාරණය විද්‍යාමාන ය. (ඇති එකෙකි, විය යුත්තෙකි. )”

85.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, මෙසේ වූ කලි භික්ෂු තෙම නො කිලිටි සිතැත්තේ ය. බඹාද නො කිලිටි සිතැත්තේ ය. නො කිලිටි සිතැති බඹා හා නො කිලිටි සිතැති භික්ෂුහුගේ සැසැඳෙන බවෙක් වේ ද? සමබවෙක් වේ ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “එසේ ය භවද් ගෞතමයිනි.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “මැනව වාසෙට්ඨය, ඒ නො කිලිටි සිතැති භික්ෂු තෙම ඒකාන්තයෙන් කාබුන් මරණින් මතු නො කිලිටි සිතැති බඹහුගේ සහවාසයට පැමිණෙන්නේ ය යන මේ කාරණය විද්‍යාමාන ය. (ඇති එකෙකි, විය යුත්තෙකි. )”

86.       [භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “වාසෙට්ඨය, මෙසේ වූ කලි භික්ෂු තෙම පුරුදු කළ චිත්තවශීතා  ඇත්තේ ය. බඹාද පුරුදු කළ චිත්තවශීතා  ඇත්තේ ය. පුරුදු කළ චිත්තවශීතා  ඇත්තා වූ බඹා හා පුරුදු කළ චිත්තවශීතා  ඇත්තා වූ භික්ෂුහුගේ සැසැඳෙන බවෙක් වේ ද? සමබවෙක් වේ ද?”

[වාසෙට්ඨ:] “එසේ ය භවද් ගෞතමයිනි.”

[භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:] “මැනව වාසෙට්ඨය, ඒ පුරුදු කළ චිත්තවශීතා  ඇත්තා වූ භික්ෂු තෙම ඒකාන්තයෙන් කාබුන් මරණින් මතු පුරුදු කළ චිත්තවශීතා  ඇත්තා වූ බඹහුගේ සහවාසයට පැමිණෙන්නේ ය යන මේ කාරණය විද්‍යාමාන ය. (ඇති එකෙකි, විය යුත්තෙකි. )”

87.       භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ කල්හී වාසෙට්ඨ භාරද්වාජ මාණවයෝ දෙදෙන “භවද් ගෞතමයිනි, දේශනාව අභිකාන්ත ය, භවද් ගෞතමයිනි, දේශනා අභිකාන්ත යැ. භවද් ගෞතමයිනි, යම්සේ යටිකුරු කොට තබන ලද්දක් උඩුකුරු කරන්නේ ද, පිළිසන් දැයක් වැසුම් හරින්නේ ද, මං මූළා වූවක්හට මඟ කියන්නේ ද, ඇස් ඇතියන් රූප දකිති යි අඳුරෙහි තෙල් පහනක් හෝ දරන්නේ ද,  එසේ ම භවද් ගෞතමයන් වහන්සේ විසින් නොයෙක් කරුණින් දහම් පවසන ලද යැ. ඒ අපි භවද් ගෞතමයන් වහන්සේ  ද, ධර්‍මය ද, භික්ෂුසඞ්ඝයා ද සරණ යම්හ. භවද් ගෞතමයන් වහන්සේ අප අද පටන් දිවි හිමි කොට සරණ ගිය උවසුවන් කොට දරන සේක් වා (සලකා වදාරණ සෙක්වා)” යි මෙ බස් කිවු ය.

තෙළෙස්වන තෙවිජ්ජ සූත්‍රය නිමියේ ය.

ප්‍රථම ශීලස්කන්ධවර්‍ගය නිමි.