කන්දරක සූත්‍රය

සූත්‍රාන්තපිටකයෙහි 

මජ්ඣිම නිකායේ

මැඳුම් සඟියෙහි

මජ්ඣිම පණ්ණාසකයේ

පලමු වැනි

දේවදහ වර්ගය

2.1.1

කන්දරක සූත්‍රය

 

මා විසින් මෙසේ අසන ලද: එක් කලෙකැ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මහත් භික්ෂුසඞ්ඝයා සමග චම්පා නුවර ගග්ගරා නම පොකුණුතෙර සමීපයෙහි වැඩවාසය කරන සේක. එකල්හි පෙස්ස නම් ඇතරුපුත් ද කන්‍දරක පිරිවැජි ද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කරා එළැඹියහ. එළැඹ පෙස්ස අතරුපුත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සකසා වැඳ එකත්පස් වැ හින. කන්‍දරක පිරිවැජි වැළිත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමග සතුටු විය. සතුටු වියයුතු සිහිකළයුතු කථාව කොට නිමවා එකත්පස් වැ සිටියේ ය. එකත් පස් වැ සිටි කන්‍දරක පරිව්‍රාජක හාත්පස නො බැණැ වැඩහුන් සඟුන් බලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට තෙල කී: ආශ්චර්‍ය්‍ය යැ භවත් ගෞතමයෙනි, භවත් ගෞතමයන් විසින් භික්ෂුසඞ්ඝයා මැනැවින් යම් පමණ ප්‍රතිපාදනා කරනලද ද, භවත් ගෞතමයෙනි, අතීතකාලයෙහි යම් අර්‍හත් සම්‍යක්සම්බුද්ධ කෙනෙක් වූවාහු ද, ඒ භගවත්හුදු තෙල පරම කොට මැනැවින් භික්ෂුසඞ්ඝයා ප්‍රතිපාදනා කළාහ. භවත් ගෞතමයන් විසින් මෙකල යම්සේ භික්‍ෂුසඞ්ඝයා ප්‍රතිපාදනා කරනලද ද එමෙනි. භවත් ගෞතමයෙනි, අනාගත කාලයෙහි යම් අර්‍හත් සම්‍යක්සම්බුද්ධ කෙනෙක් පහළවන්නාහු ද ඒ භගවත්හුදු තෙල පරම කොට මැ භික්ෂුසඞ්ඝයා මැනැවින් ප්‍රතිපාදනා කරන්නාහ. භවත් ගෞතමයන් විසින් මෙකල යම් පරිදි භික්ෂුසඞ්ඝයා මැනැවින් ප්‍රතිපාදනා කරනලද ද එමෙනි’යි.

කන්‍දරකය, තෙල එසේ මැ ය, කන්‍දරකය තෙල එසේ මැ ය. කන්‍දරකය, අතීතයෙහි යම් අර්‍හත් සම්‍යක්සම්බුද්ධ කෙනෙක් වූවාහු ද, ඒ භගවත්හු තෙල පරම කොට මැ භික්ෂුසඞ්ඝයා මැනැවින් ප්‍රතිපාදනා කළාහ. මා විසින් මෙකල යම්සේ භික්ෂුසඞ්ඝයා මැනැවින් ප්‍රතිපාදනා කරන ලද ද එමෙනි. කන්‍දරකය, අනායෙහි යම් අර්‍හත් සම්‍යක් සම්බුද්ධ කෙනෙක් පහළවන්නාහු ද ඒ භගවත්හුදු තෙල පරම කොට මැ භික්ෂුසඞ්ඝයා මැනැවින් ප්‍රතිපාදනා කරන්නාහ. මා විසින් මෙකල යම්සේ භික්ෂුසඞ්ඝයා මැනැවින් ප්‍රතිපාදනා කරනලද ද එමෙනි.

කන්‍දරකය, මේ බික්සඟුන් කෙරෙහි ක්ෂය වූ ආස්‍රව ඇති වැස නිමවූ මඟබඹසර ඇති සියුමඟින් කළ කරණී ඇති බහාතැබූ ස්කන්ධභාර ඇති පැමිණි සදර්ථ ඇති ක්ෂය කළ භවසංයෝජන ඇති මොනොවට දැන කෙලෙසුන් කෙරෙන් මිදුණු රහත්හු ඇත් මැ ය. යළිදු කන්‍දරකය, මේ බික්සඟුන් කෙරෙහි නිරතුරු සිල් ඇති නිරතුරු සීලයෙහි සිට දිවිවටන ප්‍රඥා ඇති ප්‍රඥායෙහි සිට දිවිවටන ශෛක්ෂ භික්ෂූහු ඇත. ඔහු සියුසීවටන්හි මැනැවින් තැබූ සිත් ඇති ව වෙසෙත්. කවර සතරෙක යත්: කන්‍දරකය, මෙසස්නෙහි මහණ කෙලෙස් තවන වැර ඇති ව සම්‍යක්ප්‍රඥා ඇති ව සිහි ඇති ව කාය සඞ්ඛ්‍යාත ලොකයෙහි අභිධ්‍යාදෞර්‍මනස්‍ය දුරු කොට රූපකායයෙහි කය අනුව බලමින් වෙසෙයි. සුඛදුඃඛාදි වේදනායෙහි වේදනානුදර්ශී වැ වැර ඇති ව සම්‍යක්ප්‍රඥා ඇති ව සිහි ඇති ව වේදනායෙහි අභිධ්‍යාදෞර්‍මනස්‍ය දුරු කොට රූපකායයෙහි කය අනුව බලමින් වෙසෙයි. සුඛදුඃඛාදි වේදනායෙහි වේදනානුදර්ශී වැ වැර ඇති ව සම්‍යක්ප්‍රඥා ඇති ව සිහි ඇති ව වේදනා ලෝකයෙහි අභිධ්‍යා දෞර්‍මනස්‍ය දුරු කොට වාසය කෙරෙයි. සරාගාදි චිත්තයෙහි චිත්තානුදර්ශීවැ ආතාපන වීර්‍ය්‍ය ඇති ව සම්‍යක් ප්‍රඥා ඇති ව ස්මෘතිමත්ව චිත්තලොකයෙහි අභිධ්‍යා දෞර්‍මනස්‍ය සන්හිඳුවා වාස කෙරෙයි. ස්කන්ධාදි ධර්‍මයෙහි ධර්‍මානුදර්ශී වැ ආතාපන වීර්‍ය්‍ය ඇති ව සම්‍යක් ප්‍රඥා ඇති ව ස්මෘතිමත්ව ධර්‍මලොකයෙහි අභිධ්‍යා දෞර්‍මනස්‍ය සන්හිඳුවා වාස කෙරේ යයි.

මෙසේ වදාළ කල්හි පෙස්ස ඇතරුපිත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට තෙල කී: වහන්ස, ආශ්චර්යය යැ, වහන්ස අද්භූත යැ, වහන්ස, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මේ සතරසීවටන්හු සත්ත්වයන්ගේ විශුද්ධිය පිණිස ශෝක-පරිදේවයන් ඉක්මවාලීම පිණිස දුක්දොම්නසුන් නැසීම පිණිස න්‍යායසඞ්ඛ්‍යාත මාර්‍ගය අධිගමය පිණිස නිවන් පසක්කිරීම පිණිස මැනැවින් වදාරනලද්දාහු මැ ය. වහන්ස, එසේ මැ ය: හෙළ පිළි හඳනා ගිහිගේවැසි වූ ඇපිදු කලින් කල මේ සතර සීවටන්හි මැනැවින් තැබූ සිත් ඇති ව වසම්හ. වහන්ස, මෙහි ඇපි රූපසමූහ සඞ්ඛ්‍යාත කයෙහි කෙලෙසුන් තවන වැර ඇති ව සම්ප්‍රජන්‍යයෙන් යුක්ත ව කය සිහිකරන සිහි ඇති ව (නැසෙන වැනැසෙන හෙයින්) ලොක නම් වූ රූප රාශියෙහි දැඩි ලොභය හා දොම්නස දුරු කොට අනිත්‍යාදි විසින් කය පුනපුනා බලමින් වාසය කරම්හ. සුවදුක් ආදි වෙදනායෙහි කෙලෙස් තවන වැර ඇති ව සම්‍යක් ප්‍රඥා ඇති ව සිහි ඇත්තමෝ වේදනා ලෝකයෙහි අභිධ්‍යාව හා දොම්නස දුරු කොට වෙදනාවන් පුනපුනා බලමින් වාසය කරම්හ. සරාගාදි චිත්තයෙහි කෙලෙස් තවන වැර ඇති ව සම්‍යක් ප්‍රඥා ඇති ව සිහි ඇත්තමෝ චිත්තලෝකයෙහි අභිධ්‍යාව හා දොම්නස දුරු කොට සිත විදසුන් නැණින් පුනපුනා බලමින් වාසය කරම්හ. ස්කන්ධාදි ධර්‍මයෙහි කෙලෙසුන් තවන වැර ඇති ව සම්‍යක්ප්‍රඥා ඇති ව ස්මෘතිමත් ව ධර්‍මසඞ්ඛ්‍යාත ලෝකයෙහි අභිධ්‍යාව හා දොම්නස දුරු කොට ධර්‍මානුදර්ශී ව වාසය කරම්හ.

වහන්ස, ආශ්චර්‍ය්‍ය යැ, වහන්ස අද්භූත යැ. වහන්ස, මෙසේ මිනිසුන්ගේ අධ්‍යාශයගහනය මෙසේ මිනිසුන්ගේ කෙලෙස් කසට ඇතිබව මෙසේ මිනිසුන්ගේ ශඨබව පවත්නා කල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යම් පමණෙකින් සත්ත්වයන්ගේ හිතාහිත පිළිවෙත් දන්නාසේක් ද එහෙයිනි. වහන්ස, යම් මිනිස් කෙනෙක් ඇද්ද, තෙල ගහන (මුවහ) මැ ය. වහන්ස, යම් සියුපා කෙනෙක් ඇද්ද, තෙල නො මුවහ මැ ය. එසේ මැ ය; වහන්ස, මම ද‍ම්‍ය වූ ඇතකු මෙහෙයන්නට පොහොසත්මි, යම් ඇසිල්ලෙකින් චම්පානගරද්වාරයට ගමනාගමනය කරන්නේ ද, (ඒ ඇසිල්ලෙහි) ඒ හැම ශඨබව කුළුබව වක්බව ඇදබව පහළකරන්නේ ය. වහන්ස, එතෙකුදුවතඅපගේ දාසයෝ වේවයි ප්‍රෙෂ්‍යයෝ වේවයි කම්කරුවෝ වේවයි ඔහු කයින් අන්පරිදි ක්‍රියාකෙරෙති, බසින් අන්පරිදි බෙණෙති. ඔවුන්ගේ සිත වූකලි අන්පරිදි වේ. වහන්ස, ආශ්චර්‍ය්‍ය යැ, වහන්ස අද්භූත යැ. වහන්ස, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ මිනිසුන්ගේ අධ්‍යාශයගහනය මෙසේ මිනිසුන්ගේ කෙලෙස් කසට ඇතිබව මෙසේ මිනිසුන්ගේ ශඨබව පවත්නා කල්හි සත්ත්වයන්ට හිතාහිත ප්‍රතිපත් දන්නාසේක් ද එහෙයිනි. වහන්ස, යම් මිනිස් කෙනෙක් ඇද්ද, තෙල (අදහස් විසින්) පිළිසන් මැ ය. වහන්ස, යම් සියුපා කෙනෙක් ඇද්ද තෙල නො පිළිසන් මැ යි.

පෙස්සය, තෙල (කරුණ) එසේ මැ ය. පෙස්සය, තෙල එසේ මැ ය, පෙස්සය, යම් මිනිස් කෙනෙක් ඇද්ද, තෙල ගහන මැ ය, පෙස්සය, යම් සියුපා කෙනෙක් ඇද්ද, තෙල උත්තාන මැ යි. පෙස්සය, ලොවැ මේ පුද්ගලයෝ සතර දෙනෙක් විද්‍යමාන වූවාහු වෙති, කවර සතරදෙනෙක යත්: පෙස්සය, මේ ලොවැ ඇතැම් පුද්ගලයෙක් ආත්ම තාපනානුයොගයෙහි යෙදුණේ තමා තවනුයේ වෙයි. තවද පෙස්සය, මේ ලොවැ ඇතැම් පුද්ගලයෙක් පරපරිතාපනයොගයෙහි යෙදුණේ මෙරමා තවනුයේ වෙයි. පෙස්සය, මෙ ලොවැ ඇතැම් පුද්ගලයෙක් ආත්මපරිතාපනයොගයෙහි යෙදුණේ තමා තවනුයේත් වෙයි, පරපරිතාපනානුයොගයෙහි යෙදුණේ මෙරමා තවනුයේත් වෙයි. තවද පෙස්සය, මෙ ලොවැ ඇතැම් පුද්ගලයෙක් ආත්මතාපනයොගයෙහි නො යෙදුණේ තමා නො මැ තවනුයේ වෙයි, පරපරිතාපනානුයොගයෙහි නො යෙදුණේ මෙරමා නො තවනුයේ වෙයි. හේ තමා නො තවනුයේ මෙරමා නො තවනුයේ මෙ අත්බැව්හි මැ තෘෂ්ණා රහිත වූයේ කෙලෙස් පිරිනිවන් නිවුණේ (ඇතුළත තවන කෙලෙස් නැතිබැවින්) සිහිල් වූයේ (ධ්‍යාන මාර්‍ග ඵල නිර්‍වාණසුවයෙන්) සුව විඳිනුයේ ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ආත්මයෙන් යුක්ත ව වෙසෙයි. පෙස්සය, මෙ සතර පුද්ගලයන් අතුරෙන් කවර පුද්ගලයෙක් තොපගේ සිත පහදවා දැ’යි.

වහන්ස, යම් පුඟලෙක් ආත්මපරිතාපනානුයොගයෙහි යෙදුණේ තමා තවනුයේ වේ ද මේ පුඟුල් මාගේ සිත නො පහදවයි. වහන්ස, පරපරිතාපනානුයොගයෙහි යෙදුණේ, මෙරමා තවන යම් පුඟුලෙකුත් වේ ද, මේ පුඟුල් ද මාගේ සිත නො පහදවයි. යම් පුඟුලෙක් ආත්මපරිතාපනානුයොගයෙහි යෙදුණේ තමා තවනුයේත්, පරපරිතාපනානුයොගයෙහි යෙදුණේ මෙරමා තවනුයේත් වේ ද, මේ පුඟුල් ද මාගේ සිත නො පහදවයි. තවද වහන්ස යම් පුඟුලෙක් ආත්මපරිතාපනානුයොගයෙහි නො යෙදුණේ තමා නො තවනුයේත්, පරපරිතාපනානුයොගයෙහි නො යෙදුණේ මෙරමා නො තවනුයේත් වේ ද. හේ තමා නො තවනුයේ මෙරමා නො තවනුයේ මෙ අත්බැව්හි මැ තෘෂ්ණා රහිත වූයේ (කෙලෙස් පිරිනිවින්) නිවියේ සිහිල් වූයේ සුව විඳිනුයේ ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ආත්මභාවයෙන් යුක්ත ව වෙසේ ද, මේ පුඟුල් මා ගේ සිත පහදවා යයි.

තවද පෙස්සය, කුමක් හෙයින් මේ තුන් පුඟුලෝ තොපගේ සිත නො පහදවත් දැයි.

වහන්ස, යම් පුඟලෙක් ආත්මපරිතාපනානුයොගයෙහි යෙදුණේ තමා තවනුයේ වේ ද, හේ සුව කැමැති දුකට නො කැමැති තමා පරිතාපන කෙරෙයි, මෙ කරුණෙන් මේ පුද්ගල මාගේ සිත නො පහදවයි. වහන්ස, යම් පුඟුලෙක් පරපරිතාපනානුයොගයෙහි යෙදුණේ මෙරමා තවනු වේ ද, හේ සුව කැමැති දුකට නො කැමැති මෙරමා ආතාපන පරිතාපන කෙරෙයි, මෙ කරුණෙන් මේ පුද්ගල මාගේ සිත නො පහදවයි. වහන්ස, යම් පුඟුලෙක් ආත්මපරිතාපනානුයොගයෙහි යෙදුණේ තමා තවනුයේත්, පරපරිතාපනානුයොගයෙහි යෙදුණේ මෙරමා තවනුයේත් වේ ද, හේ සුව කැමැති දුකට නො කැමැති තමාත් මෙරමාත් පරිතාපන කෙරෙයි. මෙ කරුණෙන් මේ පුද්ගල මාගේ සිත නො පහදවයි. වහන්ස, යම් පුඟුලෙක් ආත්මපරිතාපනානුයොගයෙහි නො යෙදුණේ ආත්මන්තප නො වේ ද, පරපරිතාපනානුයොගයෙහි නො යෙදුණේ පරන්තප නො වේ ද. හේ අනාත්මන්තප වූයේ අපරන්තප වූයේ මෙ අත්බැව්හි මැ තෘෂ්ණා රහිත වූයේ (කෙලෙස් ගිනි නිවූ හෙයින්) නිවුණේ සිහිල් වූයේ සුව විඳිනුයේ ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ආත්මයෙන් යුක්ත ව වාස කෙරෙයි. මේ කරුණෙන් මේ පුද්ගල මාගේ සිත පහදවයි. සොඳය! වහන්ස, දැන් ඇපි යම්හ. ඇපි බොහෝ කිස ඇතියම්හ, බොහෝ කරණී ඇතියම්හ’යි.

පෙස්සය, දැන් තෙපි ගමනට කල් දන්නාව’යි. ඉක්බිති පෙස්ස ඇතරුපිත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ භාෂිතය පිළිගෙන අනුමෝදන් ව හුනස්නෙන් නැඟී භාග්‍යවතුන් වැඳ පැදකුණු කොට නික්ම ගියේ ය.

ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පෙස්ස ඇතරුපිත් නික්මැ ගිය නොබොහෝ වේලෙහි භික්ෂූන් ඇමතූ සේක. ‘මහණෙනි, පෙස්ස, ඇතරුපිත් පණ්ඩිත යැ, මහණෙනි, පෙස්ස, ඇතරුපිත් මහාප්‍රාඥ යැ, ඉදින් මහණෙනි, පෙස්ස ඇතරුපිත් යම්තාක් ඔහුට මම මේ සතර පුද්ගලයන් විස්තර විසින් විභාග කෙරෙම් ද, එතෙක් මොහොතක් කල් හුන්නේ නම්, (සොතාපත්තිඵල සඞ්ඛ්‍යාත) මහත් අර්ථයෙන්යුක්ත ව ගියේ වන්නේ ය. තවද මහණෙනි පෙස්ස ඇතරුපිත් මෙතෙකිනුදු මහත් අර්ථයෙන් යුක්ත වූයේ ය’යි.

භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මේ ඊට කලැ, සුගතයන් වහන්ස, මේ ඊට කලැ, යම් හෙයෙකින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ සතර පුද්ගලයන් විස්තර විසින් විභාග කරනසේක් නම්, භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමීපයෙන් අසා ධරන්නා’යි. එහෙයින් මහණෙනි, අසවු, මනා කොට මෙනෙහි කරවු, කියන්නෙමි’යි. එසේ යැ වහන්සැ යි ඒ භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පිළිවදන් ඇස්සූහ. බුදුහූ තෙල වදාළ සේක.

මහණෙනි, ආත්මන්තප වූ ආත්මපරිතාපනානුයෝගයෙහි යෙදුණු පුද්ගල කවරේ ද: මහණෙනි, මෙ ලොවැ ඇතැම් පුඟුලෙක් හළ ආචාර ඇතියේ අජෙලූ වෙයි, අහරකිස නිමවා අත ලෝනේ වෙයි, (භික්ෂාව සඳහා) එව වහන්සැයි කියන ලදුයේ නො එනු වෙයි, සිට වහන්සැයි කියන ලදුයේ නොසිටිනු වෙයි, පළමු ගෙනඑනලද උදෙසා කරනලද පවරනලද භික්ෂාව නො ඉවසයි, හේ කළමුවින් නඟා දුන් දැය නො පිළිගනී, සැළමුවින් නඟා දුන් දැය නො පිළිගනී, එළිපත අතර කොට දුන් දැය නොගනී, දඬුකඩ අතර කොට දුන් දැය නොගනී, මොහොල් අතර කොට දුන් දැය නොගනී, වළඳන දෙදෙනකුගෙන් එකකු නැඟී දුන් භික්ෂාව නොගනී, ගැබිනිය විසින් දෙනලද්ද නොගනී, කිරි පොවන්නිය විසින් දෙනලද්ද නොගනී, පුරුෂයන් අතරට ගිය තෙනැත්තිය දුන් දැය නොගනී, සංකීර්තනය කොට දුන් කල්හි නොගනී, ශුනකයකු එළඹ සිටි තැන ඔහුට නොදී දුන් දැය නොගනී, මැස්සන් ගොමු ගොමු වැ සිටි තැන දුන් දැය නොගනී, (ගොඩ-දිය) මස් නො වළඳයි, රහ-මෙර-සෝවීරක පානය නො කෙරෙයි,

හේ එක් මැ ගෙයක භික්ෂාව ලැබ නවත්නේ හෝ එක් ආලෝපයකින් යැපෙනුයේ වෙයි, දෙගෙයක භික්ෂාව ලැබ නවත්නේ හෝ ආලෝප දෙකකින් යැපෙනුයේ වෙයි ... සත්ගෙයක භික්ෂාව ලැබ නවත්නේ හෝ සත් ආලෝපයෙකින් යැපෙනුයේ වෙයි. එක් කුඩා බත්තලියකිනුදු යැපෙයි, බත්තලි දෙකකිනුදු යැපෙයි ... බත්තලි සතකිනුදු යැපෙයි, දවසකට වරකුදු ආහාර ගනී, දෙදවසකට වරකුදු ආහාර ගනී ... සත් දවසකට වරකුදු ආහාර ගනී, මෙසේ මෙබඳු වූ අඩමසකට වරකුදු පරියායභක්තය වැළඳීමෙහි යෙදුණේ වෙයි. හේ අමුපලා වළඳනුයේ හෝ වෙයි, බොඩහමු වළඳනුයේ හෝ වෙයි, හුරුහැල් වළඳනුයේ හෝ වෙයි, සම්කසට බුදිනුයේ හෝ වෙයි, ලහටු බුදිනුයේ හෝ වෙයි, කුඩු බුදිනුයේ හෝ වෙයි, දඹුබත් බුදිනුයේ හෝ වෙයි, මුරුවට බුදිනුයේ යෝ වෙයි, තණ බුදිනුයේ හෝ වෙයි, ගොම බුදිනුයේ හෝ වෙයිම්, වනමුල්පල අහර කොට ඇති වැ යැපෙයි, වැටුණු පල බුදිනුයේ වෙයි.

හේ සණවැහැරිදු දරයි, මුසු රෙදිකඩ ද දරයි, මළසිරුරින් බැහැරකළ වස්ත්‍ර ද දරයි, පාංශකූල ද දරයි, තිහිරිපිළි ද දරයි, අඳුන්දිවිසමුදු දරයි, කුරසහිත අඳුන්දිවි සුමුදු දරයි, කුසවැහැරිදු දරයි, නියඳවැහැරිදු දරයි, පුවරුවැහැරිදු දරයි, කෙශකම්බල දු දරයි, අස්ලොම් ආදියෙන් කළ කම්බල දු දරයි, මහමුහුණු පියාපත් ගොතා කළ වස්ත්‍ර ද දරයි, කෙසමස්සුලෝචනානුයෝගයෙහි යෙදුණේ කෙහෙ රවුළු උදුරනුයේ ද වෙයි, අසුන් පිළිකෙව් කෙළේ උඩුහුරු ව සිටුනේ ද වෙයි, උත්කුටික ව හිඳ කරන වීර්‍ය්‍යයෙහි යෙදුණේ උලුළුයෙන් හිඳුනේ ද වෙයි, කටුපුවරුයෙහි හිඳීම් ආදිය කරනුයේ ද වෙයි, කටුපුවරුයෙහි ශයනය කෙරෙයි, සවස තුන්වනු කොට දියෙහි ගැලීමෙහි යෙදුණේ ද වෙයි. මෙසේ මෙබඳු අනේකවිධ වූ ශරීරයාගේ අතාපන පරිතාපනානුයෝගයෙහි යෙදුණේ වාස කෙරෙයි. මහණෙනි, මේ තෙමේ

මහණෙනි, පරපරිතාපනානුයෝගයෙහි යෙදුණු පරන්තප පුද්ගල කවරේ ද යත්: මහණෙනි, මේ ලොවැ ඇතැම් පුඟුලෙක් එළුවන් නසනුයේ වෙයි, හූරන් නසනුයේ ළිහිණිවැදි වූයේ මුවවැදි වූයේ වෙයි, රෞද්‍ර වූයේ මසුන් බඳනා කෙවුළු වෙයි, සොරකම් කරනුයේ චොරඝාතක වූයේ බන්ධනාගාරයෙහි යෙදුණේ වෙයි. අන්‍ය වූත් යම් කුරිරුකම් ඇද්ද ඒ කරනුයේ වෙයි. මහණෙනි, මේ පරපරිතාපනානුයෝගයෙහි යෙදුණු පරන්තප පුද්ගල යයි කියනුලැබේ.

මහණෙනි, ආත්මපරිතාපානුයෝගයෙහි යෙදුණු ආත්මන්තප වූ ද පරපරිතාපනානුයොගයෙහි යෙදුනු පරන්තප වූ ද පුද්ගල කවරේ ද යත්: මහණෙනි, මෙ ලොවැ ඇතැම් පුද්ගලයෙක් මූර්ධාභිෂෙක කළ ක්ෂත්‍රිය රජෙක් හෝ වෙයි, මහාසාරකුලයෙහි උපන් බමුණෙක් හෝ වෙයි, හේ නුවරින් පෙරදිග නව යාගශාලාවක් කරවා කෙහෙ රවුලු බහා සරාජික පිරිස් වාස කරවා ගිතෙල් තලතෙලින් කය අභ්‍යඞ්ගකොට මුවහඟින් පිට කසමින් මෙහෙසිය හා පෙරෙවි බමුණු සමග යාගශාලාවට පිවිසෙයි. හේ එහි අමුගොම තවරගත් නො අතුළ බිමැ හෝනේ වෙයි, සමානරූප වස්සකු ඇති එක දෙනකගේ එක තනයෙක යම් කිරෙක් වේ ද, එයින් රජ යැපෙයි. දෙවැනි තනයෙහි යම් කිරෙක් වේ ද, එයින් මෙහෙසිය යැපෙයි, තෙවෙනි තනයෙහි යම් කිරෙක් වේ ද එයින් පෙරෙවි බමුණු යැපෙයි. සිව්වැනි තනයෙහි යම් කිරෙක් වේ ද, එයින් ගිනි පුදති. සෙසු තනයෙහි කිරෙන් වසු යැපෙයි. හේ මෙසේ කියයි: ‘යාග සඳහා මෙතෙක් වෘෂභයෝ නසනුලැබෙත්වා, යාග සඳහා මෙතෙක් වත්සතරයෝ නසනුලැබෙත්වා, යාග සඳහා මෙතෙක් වත්සතරීහු නසනු ලැබෙත්වා, යාග සඳහා මෙතෙක් බැටළුවෝ නසනුලැබෙත්වා, යාග සඳහා මෙතෙක් එළුවෝ නසනුලැබෙත්වා, යාගස්තම්භ සඳහා මෙතෙක් වෘක්ෂයෝ සිඳිනුලැබෙත්වා. පරික්‍ෂෙප-ආස්තරණ සඳහා මෙතෙක් කුසතණ කපනුලැබෙත්වා’යි. ඔහුගේ යම් දාස කෙනෙක් හෝ ප්‍රෙෂ්‍ය කෙනෙක් හෝ කම්කරු කෙනෙක් හෝ වෙත ද, ඔහුදු දඬුවමින් තැතිගත්තාහු භයින් තැතිගත්තාහු කඳුළුමුසු මුහුණු ඇත්තාහු හඬමින් පරිකර්ම කෙරෙත්. මහණෙනි, මෙ ආත්මපරිතාපානුයොගයෙහි යෙදුණු ආත්මන්තප වූ ද පරපරිතාපනානුයොගයෙහි යෙදුණු පරන්තප වූ ද පුද්ගල යයි කියනුලැබේ.

මහණෙනි, ආත්මපරිතාපානුයෝගයෙහි නො යෙදුණු ආත්මන්තප නො වූ පරපරිතාපානුයෝගයෙහි නො යෙදුණු පරන්තප නො වූ පුද්ගල කවරේ ද යත්: හේ අනාත්මන්තප වූයේ අපරන්තප වූයේ මේ අත්බැව්හි මැ තෘෂ්ණා රහිත වූයේ නිවුණේ සිහිල් වූයේ සුව විඳිනුයේ ශ්‍රෙෂ්ඨ වූ ආත්මභාවයෙන් යුක්ත ව වාස කෙරෙයි. මහණෙනි, අර්හත් සම්‍යක් සම්බුද්ධ වූ විද්‍යාචරණසම්පන්න වූ සුගත වූ ලොකවිදූ අනුත්තර පුරුෂදම්‍යසාරථි වූ දේවමනුෂ්‍යයනට ශාස්තෘ වූ බුද්ධ වූ භාග්‍යවත් වූ තථාගතයන් වහන්සේ මෙ ලෝකයෙහි පහළවන සේක. ඒ තථාගතයෝ දෙවියන් සහිත මරුන් සහිත බඹුන් සහිත මහණ බමුණන් සහිත දෙවිමිනිසුන් සහිත ප්‍රජාව ඇති මේ ලෝකය තුමුහු නුවනින් දැන පසක් කොට දන්නාසේක. ඒ තථාගතයෝ ආදි මධ්‍ය පර්‍ය්‍යවසානකල්‍යාණ වූ සාර්ථ සව්‍යඤ්ජන වූ ධර්මය දේශනා කෙරෙති, කේවලපරිපූර්ණ වූ පරිශුද්ධ වූ බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යය ප්‍රකාශ කෙරෙති. ගෘහපතියෙක් හෝ ගෘහපතිපුත්‍රයෙක් හෝ අන්‍යතර කුලයෙක උපන්නෙක් හෝ ඒ ධර්‍මය අසයි. හේ ඒ ධර්‍මය අසා තථාගතයන් කෙරෙහි ශ්‍රද්ධාව ලබයි, හේ ඒ ශ්‍රද්ධාප්‍රතිලාභයෙන් යුක්ත වූයේ මෙසේ ප්‍රත්‍යවේක්ෂා කෙරෙයි: ගෘහවාසය සම්බාධ යැ, කෙලෙස් උපදනා තැනෙක, පැවිද්ද අභ්‍ය‍වකාශ යැ, ගිහිගෙයි වසන්නහු විසින් එකාන්තපරිපූර්ණ වූ එකාන්තපරිශුද්ධ වූ ලිඛිත ශඞ්ඛයක් බඳු මේ සසුන්බඹසර වසන්නට පහසු නො වෙයි. මම් කෙසේ රවුලු බහා කහවත් හැඳපෙරෙව ගිහිගෙන් නික්ම සසුන්හි පැවිදි වෙම් නම් යෙහෙකැ’යි. හේ පසු කෙලෙක අල්ප වූ භෝගස්කන්ධය හෝ හැරැපියා මහත් වූ භෝගස්කන්ධය හෝ හැරපියා ස්වල්ප වූ නෑපිරිස් හෝ හැරපියා මහත්වූ නෑ පිරිස් හෝ හැරැපියා කෙස්මස්බහා කහවත් හැඳ පෙරෙව ගිහිගෙන් නික්ම සසුන්හි පැවිදි වෙයි.

හේ මෙසේ පැවිදි වූයේ භික්ෂූන්ගේ ශික්ෂාසාජීවයට පැමිණියේ ප්‍රාණවධ හැරපියා ප්‍රාණවධයෙන් වැළකුණේ වෙයි, තැබූ දඬු ඇති ව තැබූ අවි ඇති ව (අකුශලයෙහි) ලජ්ජා ඇතියේ සියලු සත්ත්වයන් කෙරෙහි හිතානුකම්පී ව වාසකෙරෙයි. අයිනාදන් හැරපියා අයිනාදනින් වැළකුණේ වෙයි, දුන් දැය ගන්නේ දුන් දැය කැමැතිවනුයේ නො සොර වූ පවිත්‍ර වූ සිතින් යුක්ත ව වෙසෙයි. අබ්‍රම්සර හැරපියා බඹසර ඇතියේ අබ්‍රහම්සරින් දුරුව මෛථුන සඞ්ඛ්‍යාත ග්‍රාමධර්‍මයෙන් වෙන් වූයේ වෙයි. මුසවා හැරපියා මුසවායෙන් වැළකුණේ වෙයි, සත්‍යවාදී ව සත්‍යසන්ධාන ඇතියේ තිර කථා ඇතියේ හැදැහියයුතු වූයේ ලොකයා නො රවටනුයේ වෙයි, පිසුනුබස් හැරපියා පිසුනුබසින් වැළැකුණේ වෙයි. මෙතැනින් අසා මුන්ගේ භේදයට තුලුන් කෙරෙහි නො කියනුයේ නොහොත් එතැනින් අසා තුලුන්ගේ භේදයට මොවුන්ට නො කියනුයේ වෙයි. මෙසේ භින්න වූවන් සමගි කරනුයේ සමග වූවනට අනුබල දෙනුයේ සමගියෙහි ඇලුම් ඇතියේ සමඟි වූවන් කෙරෙහි ඇලුණේ සමගි වූවන් දැක සතුටු වනුයේ සමඟි කරන බස් කියනුයේ වෙයි. පරොස්බස් හැරපියා පරොස් බසින් වැළැකුණේ වෙයි. නිදොස් වූ කනට සුව වූ පෙම් වඩන නියරි වූ බොහෝ දෙනහට මනාප වූ යම් බසක් ඇද්ද, එබඳු බස් කියන්නේ වෙයි. සම්ඵප්‍රලාපය හැර පියා සම්ඵප්‍රලාපයෙන් වැළැකුණේ වෙයි, කාලවාදී භූතවාදී අර්ථවාදී ධර්මවාදී විනයවාදී වූයේ නිසි කාලයෙහි සකාරණ වූ පර්‍ය්‍යන්ත ඇති අර්ථසම්පන්න වූ සිත්හි ලා ධැරියයුතු බසක් කියන්නේ වෙයි.

හේ බීජග්‍රාම භූතග්‍රාමයන්ගේ සිඳීම් ආදී (විකොපන)යෙන් වෙන්වූයේ වෙයි. රාත්‍රි භෝජනයෙන් වැළැකුණේ විකල්බොජුනෙන් වෙන්වූයේ එක්වේලේ වළඳනු වෙයි. නටනු ගයනු වයනු විසුලුදස්නෙන් වැළැකුණේ වෙයි. මල්ගඳවිලෙවුන් ධැරීම් සඞ්ඛ්‍යාත මණ්ඩන විභූෂණකාරණයෙන් වැළැකුණේ වෙයි. උසසුන් මහඅස්නෙන් වැළැකුණේ වෙයි. රන් රිදී පිළිගැනුමෙන් වැළැකුණේ වෙයි. අමු ධාන්‍ය පිළිගැනුමෙන් වැළැකුණේ වෙයි. අමු මස් පිළිගැනුමෙන් වැළැකුණේ වෙයි. ස්ත්‍රීන් කුමරීන් පිළිගැනුමෙන් වැළැකුණේ වෙයි. දැසිදසුන් පිළිගැනුමෙන් වැළැකුණේ වෙයි. එළුවන් තිරෙළුවන් පිළිගැනුමෙන් වැළැකුණේ වෙයි, කුකුළන් හූරන් පිළිගැනුමෙන් වැළැකුණේ වෙයි. ඇතුන් ගවයන් අසුන් වෙළඹුන් පිළිගැනුමෙන් වැළැකුණේ වෙයි. කෙත්වත් පිළිගැනුමෙන් වැළැකුණේ වෙයි. දූතගමන් හා පණිවිඩ ගමන්හි යෙදීමෙන් වැළැකුණේ වෙයි. ක්‍රයවික්‍රයයෙන් වැළැකුණේ වෙයි. තුලාකූට කංසකූට මානකූටයෙන් වැළැකුණේ වෙයි. අත්ලස් වංචා රැවටීම් යන කුටිලප්‍රයොගයෙන් වැළැකුණේ වෙයි. අත්පාආදිය සිඳීම් වධ බන්ධන මංපැහැරීම් ගම්පැහැරීම් සාහසක්‍රියා යන මෙයින් වැළැකුණේ වෙයි.

හේ කායපරිහරණයට ප්‍රමාණ වූ චීවරයෙන් කුක්ෂිපරිහරණයට ප්‍රමාණ වූ පිණ්ඩපාතයෙන් සතුටුවූයේ වෙයි. යම් යම් තැනෙක්හි මැ යේ ද පාසිවුරු ගෙන මැ යෙයි. යම්සේ පක්ෂි ශකුනයෙක් යම් දිගෙක පියාඹායේ ද, පියාපත්බර සහිත ව මැ පියාඹායෙයි. එසෙයින් මැ මහණ කායපරිහරණයට ප්‍රමාණ වූ චීවරයෙන් කුක්ෂිපරිහරණයට ප්‍රමාණ වූ පිණ්ඩපාතයෙන් සතුටුවූයේ වෙයි. යම් යම් තැනෙක්හි මැ යේ ද පාසිවුරු ගෙන මැ යෙයි. හෙතෙම මේ ආර්ය්‍යශීලස්කන්ධයෙන් සමන්වාගත වූයේ අධ්‍යාත්මයෙහි අනවද්‍ය සුඛය විඳී.

හේ ඇසින් රූ දැක නිමිත්ත විසින් නො ගන්නේ වෙයි, අනුව්‍යඤ්ජන විසින් නො ගන්නේ වෙයි. යම් කරුණෙකින් චක්ෂුරින්ද්‍රිය අසංවෘත කොට වාසය කරනුවහු අභිධ්‍යාදෞර්‍මනස්‍ය සඞ්ඛ්‍යාත ළාමක අකුශලධර්‍මයෝ අනුබඳනාහු ද, ඒ චක්ෂුරින්ද්‍රියයාගේ සංවරය පිණිස පිළිපදී, චක්ෂුරින්ද්‍රියය රකී, චක්ෂුරින්ද්‍රියයෙහි සංවරයට පැමිණේ, කනින් ශබ්ද අසා ... නැහැයෙන් ගඳ ආඝ්‍රාණ කොට .... දිවින් රස විඳ .... කයින් පහස් පැහැස ... මනසින් දහම්අරමුණු දැන නිමිති විසින් නො ගන්නේ වෙයි, අනුව්‍යඤ්ජන විසින් නො ගන්නේ වෙයි. යම් කරුණෙකින් මනඉන්ද්‍රිය අසංවෘත කොට වාසය කරනුවහු අභිධ්‍යාදෞර්‍මනස්‍ය සඞ්ඛ්‍යාත ළාමක අකුශලධර්‍මයෝ අනුබඳනාහු ද, ඒ මනඉන්ද්‍රියයාගේ සංවරය පිණිස පිළිපදී, මනඉන්ද්‍රියය රකී, මනඉන්ද්‍රියයෙහි සංවරයට පැමිණේ. හේ ආර්‍ය්‍ය වූ මේ ඉන්ද්‍රියසංවරයෙන් සමන්වාගත වූයේ අධ්‍යාත්මයෙහි අව්‍යාසෙකසුඛය විඳී.

හේ ඉදිරියට යෑමෙහි පෙරළා ඊමෙහි නුවණින් දැන කරනුයේ (සම්පජානකාරී) වෙයි, අභිමුඛ ව බැලීමෙහි අවට බැලීමෙහි සම්පජානකාරී වෙයි, (අත්පා) හැකිළිමෙහි දිගුකිරීමෙහි සම්පජානකාරී වෙයි, සඟළ-පා-සිවුරු ධැරීමෙහි සම්පජානකාරී වෙයි, අසිත පීත ඛායිත සායිතයෙහි සම්පජානකාරී වෙයි, උච්චාර ප්‍රස්‍රාවකර්මයෙහි සම්පජානකාරී වෙයි. යෑමෙහි සිටීමෙහි හිඳීමෙහි නිදීමෙහි නිදිවැරීමෙහි බිණීමෙහි නො බිණීමෙහි සම්පජානකාරී වේ.

හේ මේ ආර්‍ය්‍යවූ ශීලස්කන්ධයෙන් ද සමන්වාගත වූයේ මේ ආර්‍ය්‍ය ඉන්ද්‍රියසංවරයෙන් ද සමන්වාගත වූයේ මේ ආර්‍ය්‍ය වූ ඉන්ද්‍රියසංවරයෙන් ද සමන්වාගත වූයේ මේ ආර්‍ය්‍ය වූ ස්මෘතිසම්ප්‍රඥානයෙන් ද සමන්වාගත වූයේ අරණ්‍ය යැ වෘක්ෂමුල යැ පර්වත යැ කන්‍දර යැ ගිරිගුහා යැ සුසාන යැ වනප්‍රස්ථ යැ අභ්‍යවකාශ යැ පලාලපුඤ්ජ යැ යන ජන ශුන්‍ය වූ සෙනසුනක් ඇසුරුකෙරෙයි.

හේ පසුබත පිණ්ඩපාතයෙන් නැවැතුණේ පලක් බැඳ කය ඍජු කොට තබා සිහිය කර්මස්ථානයට අභිමුඛ කොට එළවා හිඳී. හේ ස්කන්ධලෝකයෙහි දැඩි ලෝභය දුරුකොට විගත අභිධ්‍යා ඇති සිතින් යුක්ත ව වාස කෙරෙයි, අභිධ්‍යායෙන් සිත පිරිසුදු කෙරෙයි, ව්‍යාපාද සඞ්ඛ්‍යාත ප්‍රද්වෙශය දුරුකොට ව්‍යාපාදයට නො පැමිණි සිත් ඇති ව සියලු සත්ත්වයන් කෙරෙහි හිතානුකම්පී වැ වෙසෙයි, ව්‍යාපාද ප්‍රද්වෙශයෙන් සිත පිරිසිදු කෙරෙයි. ථීනමිද්ධය දුර කොට විගත වූ ථීනමිද්ධ ඇති වැ වෙසෙයි, ආලෝකසංඥා ඇති ව සිහි ඇති ව සම්ප්‍රඥාන ඇති ව ථීනමිද්ධයෙන් සිත පිරිසිදු කෙරෙයි. උද්ධච්චකුක්කුච්ච ය දුරුකොට අනුද්ධත වැ වෙසෙයි, අධ්‍යාත්මයෙහි සන්හුන් සිත් ඇතියේ උද්ධච්චකුක්කුච්චයෙන් සිත් පිරිසුදු කෙරෙයි. විචිකිච්ඡාව දුරුකොට තුරු සැක ඇති වැ වෙසෙයි, කුශලධර්මවිෂයෙහි කථංකථා (සැක) රහිත වූයේ විචිකිච්ඡායෙන් සිත පිරිසිදු කෙරෙයි.

හේ සිතට උපක්ලේශ වූ ප්‍රඥාව දුර්වල කරන මේ පඤ්චනීවරණයන් දුරුකොට කාමච්ඡන්‍ද නීවරණයෙන් වෙන් වැ (ශෙෂ නීවරණ) අකුශලධර්මයන්ගෙන් වෙන් වැ විතර්කසහිත විචාරසහිත විවේකයෙන් උපන් ප්‍රීතිසුඛ ඇති ප්‍රථමධ්‍යානය උපයා වෙසෙයි. විතර්ක-විචාරයන්ගේ සන්හිඳීමෙන් අධ්‍යාත්මයෙහි සම්ප්‍රසාදනය ඇති චිත්තයාගේ එකොදිභාවය ඇති අවිතර්ක වූ අවිචාර වූ සමාධියෙන් උපන් ප්‍රීතිසුඛ ඇති ද්විතීයධ්‍යානය උපයා වෙසෙයි. ප්‍රීතිය ද ඉක්මවීමෙන් උපේක්ෂා ඇතියේ සිහි ඇතියේ සම්ප්‍රඥාන ඇති වැ වෙසෙයි. කයින් සුවය විඳී, ආර්‍ය්‍යයෝ යම් ධ්‍යානයක් (ගෙන) උපේක්ෂා ඇත, ස්මෘතිමත් යැ, සුඛවිහාර ඇතැ’යි පවසත් ද, ඒ තෘතිය ධ්‍යානය උපයා වෙසෙයි. සුඛයාගේ ද ප්‍රහාණයෙන් දුඃඛයාගේ ද ප්‍රහාණයෙන් පෙර මැ සොම්නස් දොම්නසුන් නැතිකිරීමෙන් නො දුක් වූ නො සුව වූ උපෙක්ෂාස්මෘතීන්ගේ පාරිශුද්ධිය ඇති චතුර්ථධ්‍යානය උපයා වාස කෙරෙයි.

හේ මෙසේ සිත චතුර්ථධ්‍යානසමාපත්තියෙන් සමාහිත කල්හි සමාහිත හෙයින් පරිශුද්ධ කල්හි පරිශුද්ධ හෙයින් ම පර්යවදාත කල්හි එහෙයින් අනඞ්ගණ කල්හි අනඞ්ගණ හෙයින් විගතොපක්ලේශ කල්හි එහෙයින් මෘදු වූ කල්හි කර්මක්ෂම කල්හි ස්ථිත කල්හි අචලප්‍රාප්ත කල්හි පූර්‍වනිවාසානුස්මෘතිඥානය පිණිස සිත එළවයි, හේ අනෙකප්‍රකාර වූ පෙර විසූ කඳපිළිවෙළ සිහි කරයි. ඒ මෙසේ යැ: එක් ජාතියකුදු ජාති දෙකකුදු ජාති තුනකුදු ජාති සතරකුදු ජාති පසකුදු ජාති දසයකුදු ජාති විස්සකුදු ජාති තිසකුදු ජාති සතලිසකුදු ජාති පනසකුදු ජාති සියයකුදු ජාති දහසකුදු ජාති සියදහසකුදු නොයෙක් සංවර්ත (නැසෙන) කල්පයනුදු නොයෙක් විවර්ත (හටගන්නා) කල්පයනුදු නොයෙක් සංවර්ත විවර්තකල්පයනුදු අසුවල් තැනැ මෙනම් ඇතියෙම් මෙගොත් ඇතියෙම් මෙ වන් පැහැ ඇතියෙම් මෙ වන් අහර ඇතියෙම් වීමි, මෙසේ සුවදුක් විඳිනු වූයෙමි, මෙසේ ආයුපර්‍ය්‍යන්ත ඇති වීමි. එ මම් ඉන් සැවැ අසුවල් තැනැ උපන්මි, එහි දු මෙනම් ඇතියෙම් මෙගොත් ඇතියෙම් මෙවන් පැහැ ඇතියෙම් මේ බඳු අහර ඇතියෙම් වීමි. මෙසේ සුවදුක් විඳිනු වුයෙමි. මෙසේ ආයුපර්‍ය්‍යන්ත ඇති වීමි. ඒ මම් ඉන් සැව මෙහි උපන්මි’යි. මෙසේ ආකාර සහිත උද්දෙස සහිත අනෙකවිධ වූ පූර්වනිවාස සිහිකරයි.

හේ මෙසේ සිත සමාහිත කල්හි සමාහිත පරිශුද්ධ පර්‍ය්‍යවදාත අනඞ්ගණ විගතොපක්ලේශ මෘදුභූත කර්මණ්‍ය කල්හි ස්ථිත කල්හි අනිඤ්ජනභාවයට පත් කල්හි සත්ත්වයන්ගේ ච්‍යුති-උපප්‍රාප්ති ඥානය පිණිස සිත එළවයි. හේ විශුද්ධ වූ මිනිසැස ඉක්ම සිටි දිවැසින් ව්‍යවමාන උපපද්‍යමාන වූ සත්ත්වයන් බලයි. හීන වූ ප්‍රණීත වූ සුවර්ණ වූ දුර්වර්ණ වූ සුගති ඇති දුර්ගති ඇති යථාකර්මොපග සත්ත්වයන් දැනගනී: මේ භවත් සත්ත්වයෝ මේ භවත් සත්ත්වයෝ ඒකාන්තයෙන් කායදුශ්චරිතයෙන් යුක්ත වූවාහු වාක්දුශ්චරිතයෙන් යුක්ත වූවාහු මනොදුශ්චරිතයෙන් යුක්ත වූවාහු ආර්‍ය්‍යයනට උපවාද කළාහු මිථ්‍යාදෘෂ්ටිකර්ම සමාදාන කළාහු වෙති. ඔහු කාබුන් මරණින් මතු අපාය දුර්ගති විනිපාත වූ නරකයට පැමිණියාහු වෙත්. යළි මේ භවත් සත්ත්වයෝ කායසුචරිතයෙන් යුක්ත වූවාහු වාක්සුචරිතයෙන් යුක්ත වූවාහු මනස්සුචරිතයෙන් යුක්ත වූවාහු ආර්‍ය්‍යයනට උපවාද නො කළාහු සම්‍යග් දෘෂ්ටි ඇත්තාහු සම්‍යග් දෘෂ්ටිකර්ම සමාදානය කළාහු වෙති. ඔහු කාබුන් මරණින් මතු සුගති ස්වර්ග ලොකයට පැමිණියාහ’යි මෙසේ විශුද්ධ වූ මිනිසැස ඉක්මැ සිටි දිවඇසින් ව්‍යවමාන උපපද්‍යමාන වූ සත්ත්වයන් බලයි. හීන වූ ප්‍රණීත වූ සුවර්ණ වූ දුර්වර්ණ වූ සුගතිගත වූ දුර්ගතිගත වූ යථාකර්මොපගත සත්ත්වයන් දැනැගනී.

හේ මෙසේ සිත සමාහිත කල්හි සමාහිත පරිශුද්ධ පර්‍ය්‍යවදාත අනඞ්ගණ විගතොපක්ලේශ මෘදුභූත කල්හි කර්මක්ෂම ස්ථිත කල්හි අනිඤ්ජනභාවප්‍රාප්ත කල්හි ආශ්‍රවක්ෂයඥානය පිණිස සිත එළවයි. හේ මේ දුක යැයි තත්වූ පරිදි දැන ගනී, මේ දුක්ඛසමුදය යි යථාභූත වැ දැනගනී, මේ දුක්ඛනිරොධයැ යි යථාභූත වැ දැනගනී, මේ දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා යි යථාභූත වැ දැනගනී. මොහු ආස්‍රවයෝ යැයි යථාභූත වැ දැනගනී, මේ ආස්‍රවසමුදය යි යථාභූත වැ දැනගනී, මේ ආස්‍රවනිරොධයැ යි යථාභූත වැ දැනගනී, මේ ආස්‍රවනිරොධගාමිනී ප්‍රතිපදායැයි යථාභූත වැ දැනගනී, මෙසේ දන්නා ඔහුගේ මෙසේ දක්නා ඔහුගේ සිත කාමාස්‍රවයෙනුදු මිදෙයි, සිත භවාස්‍රවයෙනුදු මිදෙයි, සිත අවිද්‍යාස්‍රවයෙනුදු මිදෙයි, විමුක්ත කල්හි විමුක්ත යැයි ප්‍රත්‍යවෙක්ෂා ඥානය වෙයි, ජාති ක්ෂය වූ යැ, බඹසර වැස නිමවන ලද, කරණී කරනලද, මේ අර්හත්ත්වය සඳහා කටයුතු අනෙකක් නැතැයි දැනගනී.

මහණෙනි, මේ ආත්මපරිතාපනානුයෝගයෙහි නො යෙදුණු අනාත්මන්තප වූ පරපරිතාපනානුයෝගයෙහි නො යෙදුණු අපරන්තප වූ පුද්ගල යැයි කියනු ලැබේ. හේ අනාත්මන්තප වූයේ අපරන්තප වූයේ මෙ අත්බැව්හි මැ තෘෂ්ණා රහිත වූයේ නිවුණේ සිහිල් වූයේ ධ්‍යාන මගපල නිවන්සුව විඳිනුයේ ශ්‍රෙෂ්ඨ වූ ආත්මභාවයෙන් යුක්ත ව වෙසේ යයි.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ වදාළසේක, සතුටු සිත් ඇති ඒ භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ගේ භාෂිතය අභිනන්‍දනා කළාහ’යි.

පලමු වැනි වූ කන්‍දරක සූත්‍රය නිමියේ ය.